સમષ્ટિ અર્થશાસ્ત્ર: પ્રશ્નો અને જવાબોMacroeconomics: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. અર્થશાસ્ત્રમાં, ફુગાવો ઊંચો હોય, આર્થિક વિકાસ દર ધીમો પડે અને બેરોજગારી સતત ઊંચી રહે તેવી સ્થિતિને કહેવામાં આવે છે:In Economics, a situation where inflation is high, economic growth rate slows, and unemployment remains steadily high is termed:
- Aડિફ્લેશનDeflation
- Bઅતિ ફુગાવોHyperinflation
- Cસ્ટેગફ્લેશનStagflation
- Dડિસઇન્ફ્લેશનDisinflation
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) સ્ટેગફ્લેશનStagflation
સ્ટેગફ્લેશન એ સ્થગિતતા અને ફુગાવાના પોર્ટમેન્ટો છે. તે સ્થિર આર્થિક વૃદ્ધિ, ઉચ્ચ બેરોજગારી અને ઉચ્ચ ફુગાવો અનુભવી રહેલા અર્થતંત્રનું વર્ણન કરે છે.Stagflation is a portmanteau of stagnation and inflation. It describes an economy experiencing stagnant economic growth, high unemployment, and high inflation.
2. ભારતમાં જીડીપીની ગણતરી માટેનું "આધાર વર્ષ" હાલમાં છે:The "Base Year" for the calculation of GDP in India currently is:
- A2004-052004-05
- B2011-122011-12
- C2015-162015-16
- D2017-182017-18
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) 2011-122011-12
MoSPI હેઠળ સેન્ટ્રલ સ્ટેટિસ્ટિક્સ ઑફિસ (CSO) એ વર્ષ 2015 માં 2004-05 થી 2011-12 સુધી GDP ગણતરી માટે આધાર વર્ષ સુધાર્યું હતું.The Central Statistics Office (CSO) under MoSPI revised the base year for GDP calculation from 2004-05 to 2011-12 in the year 2015.
3. ભારતના વિદેશી વિનિમય અનામતનું સંચાલન આના દ્વારા થાય છે:Foreign exchange reserves of India are managed by:
- Aનાણા મંત્રાલયMinistry of Finance
- Bસ્ટેટ બેંક ઓફ ઈન્ડિયાState Bank of India
- Cભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)Reserve Bank of India (RBI)
- Dએક્ઝિમ બેંકEXIM Bank
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI)Reserve Bank of India (RBI)
ભારતીય રિઝર્વ બેંક (RBI) ફોરેન એક્સચેન્જ મેનેજમેન્ટ એક્ટ (FEMA) હેઠળ ભારતના વિદેશી વિનિમય અનામતના કસ્ટોડિયન અને મેનેજર તરીકે કામ કરે છે.The Reserve Bank of India (RBI) acts as the custodian and manager of India's foreign exchange reserves under the Foreign Exchange Management Act (FEMA).
4. મેક્રોઇકોનોમિક સિદ્ધાંતમાં, નીચેનામાંથી કયું વિધાન ટૂંકા ગાળાના ફિલિપ્સ વક્ર (Phillips Curve) દ્વારા દર્શાવવામાં આવતા સંબંધને શ્રેષ્ઠ રીતે સમજાવે છે?In macroeconomic theory, which of the following statements best explains the trade-off depicted by the short-run Phillips Curve?
- Aઆવકવેરાના દરો અને સરકાર દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવતી કુલ કર આવક વચ્ચે વ્યસ્ત સંબંધ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.An inverse relationship exists between income tax rates and total tax revenue collected by the government.
- Bરાજકોષીય ખાધ અને આર્થિક વૃદ્ધિના વાસ્તવિક દર વચ્ચે સીધો પ્રમાણસર સંબંધ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.A direct proportional relationship exists between the fiscal deficit and the real rate of economic growth.
- Cટૂંકા ગાળામાં ફુગાવાના દર અને બેરોજગારીના દર વચ્ચે વ્યસ્ત સંબંધ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.An inverse relationship exists between the rate of inflation and the rate of unemployment in the short run.
- Dરાષ્ટ્રીય બચત દર અને ચાલુ ખાતાની ખાધ વચ્ચે સીધો સંબંધ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.A direct relationship exists between the national savings rate and the current account deficit.
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ટૂંકા ગાળામાં ફુગાવાના દર અને બેરોજગારીના દર વચ્ચે વ્યસ્ત સંબંધ અસ્તિત્વ ધરાવે છે.An inverse relationship exists between the rate of inflation and the rate of unemployment in the short run.
એ.ડબલ્યુ. ફિલિપ્સ દ્વારા વિકસાવવામાં આવેલ ટૂંકા ગાળાનો ફિલિપ્સ વક્ર દર્શાવે છે કે ફુગાવા અને બેરોજગારી વચ્ચે વ્યસ્ત સંબંધ હોય છે: જ્યારે બેરોજગારી ઘટે છે ત્યારે વેતન અને ભાવ વધવાથી ફુગાવો વધે છે. લાંબા ગાળે આ વક્ર કુદરતી બેરોજગારીના દર (NAIRU) પર ઊભો (Vertical) બની જાય છે.Developed by A.W. Phillips, the short-run Phillips Curve demonstrates an empirical inverse trade-off: when unemployment falls, labor markets tighten, pushing wages and inflation up, and vice versa. In the long run, economists (Friedman and Phelps) showed that the curve becomes vertical at the Natural Rate of Unemployment (NAIRU).
5. "મિશ્ર અર્થતંત્ર" એ એક આર્થિક વ્યવસ્થા છે જે લક્ષણો ધરાવે છે:A "Mixed Economy" is an economic system that features:
- Aમાત્ર રાજ્યની માલિકીના સાહસોOnly state-owned enterprises
- Bમાત્ર ખાનગી સાહસોOnly private enterprises
- Cખાનગી અને રાજ્ય બંને સાહસોનું સંયોજનA combination of both private and state enterprises
- Dવિદેશી વેપાર પર ભારે નિર્ભર અર્થતંત્રAn economy heavily dependent on foreign trade
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ખાનગી અને રાજ્ય બંને સાહસોનું સંયોજનA combination of both private and state enterprises
મિશ્ર અર્થતંત્ર એ એક એવી વ્યવસ્થા છે જે મૂડીવાદ અને સમાજવાદ બંનેના પાસાઓને જોડે છે, જ્યાં ખાનગી ક્ષેત્ર અને રાજ્ય/જાહેર ક્ષેત્ર બંને અર્થતંત્રને દિશામાન કરે છે (જેમ કે ભારત).A mixed economy is a system that combines aspects of both capitalism and socialism, where both the private sector and state/public sector direct the economy (like India).
6. મેક્રોઇકોનોમિક્સમાં, અર્થતંત્ર ઉચ્ચ બેરોજગારી, સ્થિર વૃદ્ધિ અને ઉચ્ચ ફુગાવો અનુભવે તેવી પરિસ્થિતિને એક સાથે ઓળખવામાં આવે છે:In macroeconomics, a situation where the economy experiences high unemployment, stagnant growth, and high inflation simultaneously is known as:
- Aડિફ્લેશનDeflation
- Bસ્ટેગફ્લેશનStagflation
- CમંદીRecession
- Dઅતિ ફુગાવોHyperinflation
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) સ્ટેગફ્લેશનStagflation
સ્ટેગફ્લેશન એ "સ્થિરતા" અને "ફુગાવો" નું પોર્ટમેન્ટો છે. તે ધીમી વૃદ્ધિ, ઉચ્ચ બેરોજગારી (સ્થિરતા) અને વધતી કિંમતો (ફુગાવા) થી પીડાતા અર્થતંત્રનું વર્ણન કરે છે.Stagflation is a portmanteau of "stagnation" and "inflation." It describes an economy suffering from slow growth, high unemployment (stagnation), and rising prices (inflation).
7. મેક્રોઇકોનોમિક્સમાં "ક્રોડિંગ આઉટ" શબ્દ શું સૂચવે છે?What does the term "Crowding Out" imply in macroeconomics?
- Aઘણી બધી કંપનીઓ સંપૂર્ણ સ્પર્ધાત્મક બજારમાં પ્રવેશી રહી છેToo many firms entering a perfectly competitive market
- Bસરકારી ઉધાર વ્યાજ દરોમાં વધારો કરે છે અને ખાનગી રોકાણમાં ઘટાડો કરે છેGovernment borrowing driving up interest rates and reducing private investment
- Cઅતિશય નાણાનો પુરવઠો અતિ ફુગાવોExcessive money supply causing hyperinflation
- Dમોટી વસ્તી સરકારી સંસાધનોને ખતમ કરી રહી છેLarge populations draining government resources
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) સરકારી ઉધાર વ્યાજ દરોમાં વધારો કરે છે અને ખાનગી રોકાણમાં ઘટાડો કરે છેGovernment borrowing driving up interest rates and reducing private investment
ક્રાઉડિંગ આઉટ એ આર્થિક સિદ્ધાંતનો ઉલ્લેખ કરે છે કે ભારે સરકારી ઋણ (રાજકોષીય ખાધને ધિરાણ કરવા) અર્થતંત્રમાં ઉપલબ્ધ ધિરાણ ક્ષમતાને શોષી લે છે, વ્યાજ દરોમાં વધારો કરે છે અને ખાનગી ક્ષેત્રના રોકાણને "ભીડ" કરે છે.Crowding out refers to the economic theory that heavy government borrowing (to finance a fiscal deficit) absorbs the available lending capacity in the economy, driving up interest rates and "crowding out" private sector investment.
8. "સ્ટેગફ્લેશન" અર્થતંત્રમાં એક પરિસ્થિતિ છે જે આના દ્વારા વર્ગીકૃત થયેલ છે:"Stagflation" is a situation in an economy characterized by:
- Aઉચ્ચ ફુગાવો અને ઉચ્ચ વૃદ્ધિHigh inflation and high growth
- Bઓછી મોંઘવારી અને ઉચ્ચ બેરોજગારીLow inflation and high unemployment
- Cઉચ્ચ ફુગાવો અને સ્થિર વૃદ્ધિ (ઉચ્ચ બેરોજગારી)High inflation and stagnant growth (high unemployment)
- Dડિફ્લેશન અને ઝડપી આર્થિક વિસ્તરણDeflation and rapid economic expansion
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ઉચ્ચ ફુગાવો અને સ્થિર વૃદ્ધિ (ઉચ્ચ બેરોજગારી)High inflation and stagnant growth (high unemployment)
સ્ટેગફ્લેશન એ આર્થિક વિસંગતતા છે જ્યાં ઉચ્ચ ફુગાવાની સાથે ઉચ્ચ બેરોજગારી અને સ્થિર (બિન-વધતી) અર્થવ્યવસ્થા હોય છે.Stagflation is an economic anomaly where high inflation is accompanied by high unemployment and a stagnant (non-growing) economy.
9. લોરેન્ઝ વક્ર (Lorenz Curve) અને ગિની ગુણાંક (Gini Coefficient) સંદર્ભે નીચેના વિધાનો ધ્યાને લો: 1. લોરેન્ઝ વક્ર વસ્તીની સંચયી ટકાવારી સામે રાષ્ટ્રીય આવક અથવા સંપત્તિની સંચયી વહેંચણીનું આલેખીય નિરૂપણ કરે છે. 2. ગિની ગુણાંક એ સંપૂર્ણ સમાનતા રેખા અને લોરેન્ઝ વક્ર વચ્ચેના ક્ષેત્રફળનો સંપૂર્ણ સમાનતા રેખા હેઠળના કુલ ક્ષેત્રફળ સાથેનો ગુણોત્તર છે. 3. ગિની ગુણાંકનું ૦ મૂલ્ય સંપૂર્ણ અસમાનતા દર્શાવે છે, જ્યારે ૧ નું મૂલ્ય સંપૂર્ણ સમાનતા દર્શાવે છે. ઉપર આપેલા વિધાનોમાંથી કયા સાચાં છે?Consider the following statements regarding the Lorenz Curve and the Gini Coefficient: 1. The Lorenz Curve graphically represents the cumulative distribution of national income or wealth against the cumulative percentage of the population. 2. The Gini Coefficient is the ratio of the area between the line of perfect equality and the Lorenz Curve to the total area under the line of perfect equality. 3. A Gini Coefficient value of 0 indicates absolute inequality, while a value of 1 represents absolute equality. Which of the statements given above are correct?
- Aમાત્ર ૧ અને ૩1 and 3 only
- Bમાત્ર ૨ અને ૩2 and 3 only
- Cમાત્ર ૧ અને ૨1 and 2 only
- D૧, ૨ અને ૩1, 2 and 3
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) માત્ર ૧ અને ૨1 and 2 only
વિધાન ૧ અને ૨ સાચાં છે. વિધાન ૩ ખોટું છે કારણ કે ગિની ગુણાંકનું ૦ મૂલ્ય સંપૂર્ણ સમાનતા દર્શાવે છે (દરેકની આવક સમાન), જ્યારે ૧ નું મૂલ્ય સંપૂર્ણ અસમાનતા દર્શાવે છે (એક જ વ્યક્તિ પાસે તમામ આવક કેન્દ્રિત હોય).Statements 1 and 2 are correct. Statement 3 is incorrect because a Gini Coefficient of 0 represents perfect/absolute equality (everyone has identical income), while a value of 1 represents absolute inequality (one person has all national income).
10. કન્ઝ્યુમર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ (CPI) દ્વારા માપવામાં આવેલ ફુગાવો આના ભાવમાં ફેરફારને પ્રતિબિંબિત કરે છે:Inflation measured by the Consumer Price Index (CPI) reflects the change in the price of:
- Aજથ્થાબંધ સ્તરે માલGoods at the wholesale level
- Bકાચો માલRaw materials
- Cછૂટક ખરીદદારો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા માલ અને સેવાઓની ટોપલીA basket of goods and services consumed by retail buyers
- Dઉદ્યોગો દ્વારા ખરીદવામાં આવેલ કેપિટલ ગુડ્સCapital goods purchased by industries
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) છૂટક ખરીદદારો દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા માલ અને સેવાઓની ટોપલીA basket of goods and services consumed by retail buyers
CPI ઘરો દ્વારા ખરીદવામાં આવેલ ઉપભોક્તા ચીજવસ્તુઓ અને સેવાઓના ભારાંકિત સરેરાશ માર્કેટ બાસ્કેટના ભાવ સ્તરમાં ફેરફારને માપે છે.The CPI measures changes in the price level of a weighted average market basket of consumer goods and services purchased by households.
સમષ્ટિ અર્થશાસ્ત્ર ના વધુ 1 સેટ1 more sets of Macroeconomics
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.