ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમ (BSA): પ્રશ્નો અને જવાબોBharatiya Sakshya Adhiniyam (BSA): questions and answers

1. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 57 હેઠળ "પ્રાથમિક પુરાવો" એટલે:Under Section 57 of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, "primary evidence" means:

• Aદસ્તાવેજની પ્રમાણિત નકલોCertified copies of the document
• Bમૂળમાંથી યાંત્રિક પ્રક્રિયાથી બનેલી નકલોCopies made from the original by mechanical processes
• Cઅદાલતના નિરીક્ષણ માટે રજૂ કરાયેલો દસ્તાવેજ પોતેThe document itself produced for the inspection of the Court
• Dદસ્તાવેજની વિગતોનું મૌખિક વર્ણનOral accounts of the contents of a document

2. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 4 હેઠળ વિવાદાસ્પદ હકીકત સાથે એક જ વ્યવહારનો ભાગ બને એ રીતે જોડાયેલી હકીકતો કયા સિદ્ધાંત હેઠળ પ્રસ્તુત છે?Under Section 4 of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, facts so connected with a fact in issue as to form part of the same transaction are relevant under the doctrine of:

• Aરેસ જેસ્ટેRes gestae (રેસ જેસ્ટે)
• Bઅન્યત્ર હાજરી (ઍલિબાઈ)Alibi
• Cપ્રતિબંધ (એસ્ટોપલ)Estoppel
• Dપૂર્વ-ન્યાય (રેસ જ્યુડિકેટા)Res judicata

3. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 116 હેઠળ માન્ય લગ્ન દરમિયાન (કે લગ્ન વિચ્છેદના 280 દિવસમાં, માતા અવિવાહિત રહે ત્યારે) બાળકનો જન્મ:Under Section 116 of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, the birth of a child during a valid marriage (or within 280 days of its dissolution, the mother remaining unmarried) is:

• Aકાયદેસરતાનો નિર્ણાયક પુરાવો, સિવાય કે પતિ-પત્ની વચ્ચે સંપર્ક ન હોવાનું સાબિત થાયConclusive proof of legitimacy, unless non-access between the spouses is proved
• Bલોહીની તપાસ માગતી ખંડનીય ધારણાA rebuttable presumption needing a blood test
• Cમાત્ર સમર્થક હકીકતA corroborative fact only
• Dમાત્ર હાઈકોર્ટની મંજૂરીથી માન્યAdmissible only with High Court permission

4. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 23(2) હેઠળ પોલીસ કસ્ટડીમાં કરેલી કબૂલાત કોની તાત્કાલિક હાજરીમાં થઈ હોય તો જ આરોપી વિરુદ્ધ સાબિત કરી શકાય?Under Section 23(2) of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, a confession made in police custody can be proved against the accused only if made in the immediate presence of a:

• Aવરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીSenior police officer
• BવકીલLawyer
• Cમેજિસ્ટ્રેટMagistrate
• Dડૉક્ટરDoctor

5. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કઈ કલમ અદાલતને પક્ષકારને પોતાના સાક્ષીની ઊલટતપાસ કરવાની છૂટ આપવા દે છે?Which section of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam lets the Court permit a party to cross-examine its own witness?

• Aકલમ 142Section 142
• Bકલમ 148Section 148
• Cકલમ 157Section 157
• Dકલમ 160Section 160

6. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 119 હેઠળ અદાલત ધારી શકે કે સહ-ગુનેગાર વિશ્વસનીય નથી, સિવાય કે તે:Under Section 119 of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, the Court may presume that an accomplice is unworthy of credit unless he is:

• Aમહત્ત્વની વિગતોમાં સમર્થિત હોયCorroborated in material particulars
• Bસોગંદનામું કરેSwears an affidavit
• Cપ્રતિષ્ઠિત પરિવારનો હોયBelongs to a respectable family
• Dપોલીસ પ્રમાણિત કરેIs certified by the police

7. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 97 હેઠળ દસ્તાવેજની ભાષા સ્પષ્ટ હોય અને હાલની હકીકતોને બરાબર લાગુ પડે, ત્યારે તે તેમને લાગુ પાડવાનો ઇરાદો ન હતો એવો પુરાવો આપી શકાય?Under Section 97 of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, when the language of a document is plain and applies accurately to existing facts, can evidence be given that it was not meant to apply to them?

• Aના, આવો પુરાવો બાકાત છેNo, such evidence is excluded
• Bહા, કોઈ પણ પક્ષ મૌખિક પુરાવાથી નોંધાયેલ દસ્તાવેજ બદલી શકેYes, any party may alter a registered deed by oral evidence
• Cહા, પોલીસ મંજૂરી આપે તોYes, if the police allow it
• Dમાત્ર હસ્તલિખિત દસ્તાવેજ માટેOnly for handwritten documents

8. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 2(1)(j) હેઠળ હકીકત ક્યારે "સાબિત" કહેવાય?Under Section 2(1)(j) of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, a fact is "proved" when the Court:

• Aમાને કે તે અસ્તિત્વમાં નથીBelieves that it does not exist
• Bતેનું અસ્તિત્વ ન હોવું એટલું સંભવિત માને કે સમજદાર વ્યક્તિ તે ધારણા પર કાર્ય કરેConsiders its non-existence so probable that a prudent man would act on that supposition
• Cમાને કે તે અસ્તિત્વમાં છે, કે તેનું અસ્તિત્વ એટલું સંભવિત માને કે સમજદાર વ્યક્તિએ તે ધારણા પર કાર્ય કરવું જોઈએBelieves it to exist, or considers its existence so probable that a prudent man ought to act on that supposition
• Dવૈજ્ઞાનિક શંકા વિના સ્થાપિત માનેFinds it established beyond any scientific doubt

9. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 104 હેઠળ સાબિતીનો બોજ કોના પર છે?Under Section 104 of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, the burden of proof lies on:

• Aજે વ્યક્તિ હકીકતો પર આધારિત કાનૂની હક કે જવાબદારી અંગે અદાલતનો ચુકાદો ઇચ્છે તેના પરThe person who wants the Court to give judgment on a legal right or liability that depends on facts
• Bદરેક ફોજદારી કેસમાં આરોપી પરThe accused in all criminal cases
• Cપોલીસ પરThe police
• Dન્યાયાધીશ પરThe judge

10. ભારતીય સાક્ષ્ય અધિનિયમની કલમ 51 અને 52 હેઠળ જે હકીકતોની અદાલત ન્યાયિક નોંધ લે છે તે:Under Sections 51 and 52 of the Bharatiya Sakshya Adhiniyam, facts of which the Court takes judicial notice (ન્યાયિક નોંધ):

• Aસાબિત કરવાની જરૂર નથીNeed not be proved
• Bબે પ્રત્યક્ષ સાક્ષીથી સાબિત કરવી પડેMust be proved by two eyewitnesses
• Cદૂતાવાસનું પ્રમાણપત્ર જોઈએNeed embassy certification
• Dફોજદારી સુનાવણીમાં અપ્રસ્તુત છેAre irrelevant in criminal trials