અવકાશ વિજ્ઞાન: પ્રશ્નો અને જવાબોSpace: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ મથક (ISS) પર જનાર પ્રથમ ભારતીય અવકાશયાત્રી કોણ છે?Who was the first Indian astronaut to go to the International Space Station?
- Aશુભાંશુ શુક્લાShubhanshu Shukla
- Bરાકેશ શર્માRakesh Sharma
- Cકલ્પના ચાવલાKalpana Chawla
- Dપ્રશાંત નાયરPrashanth Nair
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) શુભાંશુ શુક્લાShubhanshu Shukla
ગ્રુપ કૅપ્ટન શુભાંશુ શુક્લા જૂન 2025માં Axiom-4 મિશનમાં ISS પર ગયા; રાકેશ શર્મા 1984માં સોવિયેત યાનમાં અવકાશમાં જનાર પ્રથમ ભારતીય.Group Captain Shubhanshu Shukla, on Axiom-4 in June 2025; Rakesh Sharma was the first Indian in space (1984).
2. ISRO ના નાના ઉપગ્રહો છોડવા માટે વિકસાવેલા નવા રૉકેટનું નામ શું છે?What is the name of ISRO's new rocket for small satellites?
- ASSLVSSLV
- BPSLVPSLV
- CGSLV Mk IIIGSLV Mk III
- DASLVASLV
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) SSLVSSLV
SSLV (Small Satellite Launch Vehicle).SSLV.
3. મંગળ ગ્રહની કક્ષામાં પ્રથમ પ્રયાસે પહોંચનાર ભારતીય મિશન કયું છે?Which Indian mission reached Mars orbit on its first attempt?
- Aમંગળયાન (MOM)Mangalyaan (MOM)
- Bચંદ્રયાન-1Chandrayaan-1
- Cઆદિત્ય-L1Aditya-L1
- DગગનયાનGaganyaan
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) મંગળયાન (MOM)Mangalyaan (MOM)
નવેમ્બર 2013માં છોડાયેલું મંગળયાન સપ્ટેમ્બર 2014માં મંગળની કક્ષામાં પહોંચ્યું.Launched November 2013, in Mars orbit by September 2014.
4. ઇસરો દ્વારા ડિઝાઇન કરાયેલું ભારતનું પ્રથમ માનવ અવકાશ મિશન 'ગગનયાન' કેટલા અવકાશયાત્રીઓને પૃથ્વીની નીચલી ભ્રમણકક્ષા (LEO) માં મોકલવા માટે લક્ષિત છે?India's landmark human spaceflight mission 'Gaganyaan' is designed by ISRO to demonstrate human spaceflight capability by sending a crew of how many astronauts to Low Earth Orbit?
- A૨ અવકાશયાત્રીઓને ૨૦૦ કિમી ભ્રમણકક્ષામાં ૨૪ કલાક માટેA crew of 2 members to a 200 km orbit for 24 hours
- B૫ અવકાશયાત્રીઓને ૬૦૦ કિમી ભ્રમણકક્ષામાં ૭ દિવસ માટેA crew of 5 members to a 600 km orbit for 7 days
- C૩ અવકાશયાત્રીઓને ૪૦૦ કિમી ભ્રમણકક્ષામાં ૩ દિવસના મિશન માટેA crew of 3 members to a 400 km orbit for a 3-day mission
- Dચંદ્રની ભ્રમણકક્ષામાં એક અવકાશયાત્રીA single astronaut to the Moon's polar orbit
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ૩ અવકાશયાત્રીઓને ૪૦૦ કિમી ભ્રમણકક્ષામાં ૩ દિવસના મિશન માટેA crew of 3 members to a 400 km orbit for a 3-day mission
ગગનયાન મિશન હેઠળ ૩ સભ્યોની ટીમને ૪૦૦ કિમી ઊંચાઈએ ૩ દિવસ અવકાશમાં રાખીને હિન્દ મહાસાગરમાં સુરક્ષિત પાછા લાવવામાં આવશે.Gaganyaan will launch a 3-member crew into a 400 km low earth orbit for 3 days using the human-rated LVM3 rocket, landing safely in Indian sea waters.
5. XPoSat (2024) ઉપગ્રહનો હેતુ શું છે?What is the purpose of the XPoSat satellite (2024)?
- Aબ્રહ્માંડના એક્સ-રે સ્ત્રોતોના ધ્રુવીભવનનો અભ્યાસStudying polarisation of cosmic X-ray sources
- Bહવામાન આગાહીWeather forecasting
- CસંચારCommunication
- DનૅવિગેશનNavigation
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) બ્રહ્માંડના એક્સ-રે સ્ત્રોતોના ધ્રુવીભવનનો અભ્યાસStudying polarisation of cosmic X-ray sources
1 જાન્યુઆરી, 2024ના રોજ છોડાયેલો XPoSat ભારતનો પ્રથમ એક્સ-રે પોલરીમીટર ઉપગ્રહ છે.Launched 1 January 2024, India's first X-ray polarimetry satellite.
6. ભારતીય અવકાશ ક્ષેત્રે ખાનગી કંપનીઓને પ્રોત્સાહન અને મંજૂરી આપતી સંસ્થા કઈ છે?Which body promotes and authorises private companies in India's space sector?
- AIN-SPACeIN-SPACe
- BNSILNSIL
- CAntrixAntrix
- DDRDODRDO
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) IN-SPACeIN-SPACe
IN-SPACe (2020)નું મુખ્યાલય અમદાવાદમાં છે.IN-SPACe (2020), headquartered in Ahmedabad.
7. ઇસરોનું સૌપ્રથમ સૂર્ય નિરીક્ષણ મિશન 'આદિત્ય-L1' સૂર્ય-પૃથ્વી પ્રણાલીના કયા ગુરુત્વાકર્ષણ સંતુલન બિંદુની આસપાસ હાલો ઓર્બિટમાં સ્થાપિત થયેલ છે?ISRO's pioneering solar observatory mission, Aditya-L1, is stationed in a halo orbit around which gravitational equilibrium point in the Sun-Earth system?
- Aલેગ્રાન્જિયન પોઇન્ટ L5Lagrangian point L5
- Bલેગ્રાન્જિયન પોઇન્ટ L2Lagrangian point L2
- Cલેગ્રાન્જિયન પોઇન્ટ L4Lagrangian point L4
- Dલેગ્રાન્જિયન પોઇન્ટ L1 (પૃથ્વીથી આશરે ૧૫ લાખ કિમી દૂર)Lagrangian point L1 (approx 1.5 million km from Earth)
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) લેગ્રાન્જિયન પોઇન્ટ L1 (પૃથ્વીથી આશરે ૧૫ લાખ કિમી દૂર)Lagrangian point L1 (approx 1.5 million km from Earth)
આદિત્ય-L1 સૂર્ય અને પૃથ્વી વચ્ચેના L1 બિંદુ પર સ્થિત છે, જ્યાંથી કોઈપણ ગ્રહણ વગર સતત ૨૪ કલાક સૂર્યનું નિરીક્ષણ કરી શકાય છે.Aditya-L1 orbits the L1 point where gravitational pull of Sun and Earth balance centripetal force, allowing continuous view of the Sun without eclipses.
8. ચંદ્રયાન-3ના વિક્રમ લૅન્ડરનું ઉતરાણ સ્થળ કયા નામે ઓળખાય છે?What is the landing site of Chandrayaan-3's Vikram lander called?
- Aશિવશક્તિ પૉઇન્ટShiv Shakti Point
- Bતિરંગા પૉઇન્ટTiranga Point
- Cજવાહર પૉઇન્ટJawahar Point
- Dકલામ પૉઇન્ટKalam Point
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) શિવશક્તિ પૉઇન્ટShiv Shakti Point
ચંદ્રયાન-3નું ઉતરાણ સ્થળ "શિવશક્તિ"; ચંદ્રયાન-2 ના લૅન્ડરનું અથડામણ સ્થળ "તિરંગા"."Shiv Shakti"; Chandrayaan-2's impact point is "Tiranga".
9. GSLV Mk III રૉકેટને હવે કયા નામે ઓળખવામાં આવે છે?By what name is the GSLV Mk III now known?
- ALVM3LVM3
- BSSLVSSLV
- CPSLV-XLPSLV-XL
- DRLVRLV
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) LVM3LVM3
GSLV Mk III હવે LVM3 (Launch Vehicle Mark-3) છે; ચંદ્રયાન-3 તેનાથી છોડાયું.LVM3; it launched Chandrayaan-3.
10. ચંદ્રયાન-3ના રોવરનું નામ શું હતું?What was the name of Chandrayaan-3's rover?
- Aપ્રજ્ઞાનPragyan
- Bવિક્રમVikram
- Cઆર્યભટ્ટAryabhata
- Dભાસ્કરBhaskara
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) પ્રજ્ઞાનPragyan
લૅન્ડરનું નામ વિક્રમ અને રોવરનું નામ પ્રજ્ઞાન.The lander was Vikram; the rover Pragyan.
અવકાશ વિજ્ઞાન ના વધુ 3 સેટ3 more sets of Space
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.