Physiography of Gujarat: પ્રશ્નો અને જવાબોPhysiography of Gujarat: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. ડાંગ સરહદ નજીક સહ્યાદ્રિ પર્વતમાળામાં કયો ઘાટ ગુજરાતને મહારાષ્ટ્ર સાથે જોડે છે?Which pass in the Sahyadri range connects Gujarat with Maharashtra near the Dangs border?
- Aપીપળદેવી ઘાટ (ગલગાટ)Pipardevi Ghat (Galgat)
- Bભોર ઘાટBhor Ghat
- Cથાળ ઘાટThal Ghat
- DપાલઘાટPalghat
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) પીપળદેવી ઘાટ (ગલગાટ)Pipardevi Ghat (Galgat)
ડાંગ વિસ્તારમાં આવેલો પીપળદેવી ઘાટ દક્ષિણ ગુજરાતને મહારાષ્ટ્રના ખાનદેશ/નાસિક ક્ષેત્ર સાથે જોડે છે.Pipardevi / Galgat pass in the Dangs connects South Gujarat with the Khandesh/Nasik region of Maharashtra.
2. કચ્છ જિલ્લાનું સૌથી ઊંચું સ્થળ કયું છે, જ્યાં સદીઓ પુરાણું દત્તાત્રેય મંદિર આવેલું છે અને જ્યાંથી મોટા રણનું વિહંગાવલોકન થાય છે?What is the highest point in Kutch district, which houses the centuries-old Dattatreya temple and offers a panoramic view of the Great Rann?
- Aકાળો ડુંગરKalo Dungar (Black Hill)
- Bગોરો ડુંગરGoro Dungar (White Hill)
- Cધીણોધર ડુંગરDhinodhar Hills
- Dહબાય ડુંગરHabay Hills
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) કાળો ડુંગરKalo Dungar (Black Hill)
કચ્છનો કાળો ડુંગર (૪૬૨ મીટર) સૌથી ઊંચું શિખર છે, જ્યાં ગુરુ દત્તાત્રેયનું પ્રાચીન સ્થાનક આવેલું છે અને શિયાળને પ્રસાદ ખવડાવવાની પરંપરા છે.Kalo Dungar (462 m / 1,516 ft) in Khavda taluka is the highest peak in Kutch, known for the Lord Dattatreya temple where jackals are fed prasad daily.
3. ગુજરાતનું એકમાત્ર ગિરિમથક (હિલ સ્ટેશન) સાપુતારા ડાંગ જિલ્લામાં કઈ પર્વતમાળા પર આવેલું છે?Saputara, the only planned hill station of Gujarat, is situated in Dang district on which mountain range?
- Aવિંધ્યાચલ પર્વતમાળાVindhyachal Range
- Bઅરવલ્લી પર્વતમાળાAravalli Range
- Cસહ્યાદ્રિ (પશ્ચિમ ઘાટ)Sahyadri (Western Ghats)
- Dસાતપુડા પર્વતમાળાSatpura Range
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) સહ્યાદ્રિ (પશ્ચિમ ઘાટ)Sahyadri (Western Ghats)
સાપુતારા ડાંગ જિલ્લામાં સહ્યાદ્રિ (પશ્ચિમ ઘાટ) ની પર્વતમાળામાં ૮૭૫ મીટરની ઊંચાઈએ આવેલું ગુજરાતનું એકમાત્ર હિલ સ્ટેશન છે.Saputara (meaning 'Abode of Serpents') is perched at an altitude of 875 meters on a plateau in the Sahyadri (Western Ghats) range in Dang district.
4. ગુજરાતની સરહદમાં આવેલી અરવલ્લી પર્વતમાળાનું સૌથી ઊંચું શિખર નીચેનામાંથી કયું છે?Which famous hill in Gujarat is the highest peak of the Aravalli range within the state boundaries?
- AપાવાગઢPavagadh
- Bગુરુ શિખર (જેસોર ટેકરીઓ)Guru Shikhar (Jessor Hills)
- CગીરનારGirnar
- DસાપુતારાSaputara
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ગુરુ શિખર (જેસોર ટેકરીઓ)Guru Shikhar (Jessor Hills)
ગુજરાતમાં અરવલ્લી પર્વતમાળાનો સૌથી ઊંચો ભાગ બનાસકાંઠામાં આવેલી જેસોરની ટેકરીઓ / આરાસુર ટેકરીઓ છે.Within Gujarat's borders, the Jessor Hills / Arasur hills in Banaskantha represent the highest elevation of the Aravalli range in Gujarat (Guru Shikhar itself is across the border in Rajasthan at Mount Abu).
5. સૌરાષ્ટ્રમાં ૬૩૭ મીટર ઊંચું આભપરા શિખર ધરાવતી બરડા ટેકરીઓ અને વન્યજીવ અભયારણ્ય કયા બે જિલ્લાઓમાં ફેલાયેલા છે?The Barda Wildlife Sanctuary and hills, featuring Abhpura peak (637 meters) as its highest point, sprawl across which two districts of Saurashtra?
- Aમોરબી અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાઓMorbi and Surendranagar districts
- Bજૂનાગઢ અને અમરેલી જિલ્લાઓJunagadh and Amreli districts
- Cરાજકોટ અને જામનગર જિલ્લાઓRajkot and Jamnagar districts
- Dપોરબંદર અને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાઓPorbandar and Devbhumi Dwarka districts
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) પોરબંદર અને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાઓPorbandar and Devbhumi Dwarka districts
બરડા ડુંગર પોરબંદર અને દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લામાં આવેલો છે, જેનું સૌથી ઊંચું શિખર આભપરા છે અને તે સિંહોના બીજા કુદરતી રહેઠાણ તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહ્યો છે.Barda Hills near Ranavav in Porbandar and Jamjodhpur in Devbhumi Dwarka form the Barda Wildlife Sanctuary, notified as a second potential sanctuary home for Asiatic lions.
6. જૂનાગઢમાં આવેલો ભવ્ય ગિરનાર પર્વત સમૂહ, જેનું સર્વોચ્ચ શિખર ગોરખનાથ (૧,૧૧૭ મી.) છે, તે ડેક્કન ટ્રેપ કાળ દરમિયાન કઈ વિશિષ્ટ જ્વાળામુખીય પ્રક્રિયાથી નિર્માણ પામ્યો હતો?The iconic Girnar hill massif in Junagadh, crowned by the peak Gorakhnath (1,117 m), was geologically formed by which unique volcanic process during the Deccan Trap era?
- Aફાટ ખીણમાં નદીઓના કાંપનું ક્રમશઃ જમાવટGradual silt accumulation in an inland rift valley
- Bસમુદ્રી ખાઈમાં પ્રાચીન કાંપના થરોનું ગેડીકરણ (ફોલ્ડિંગ)Tectonic folding of ancient sedimentary deposits along an oceanic trench
- Cપ્લુટોનિક અંતઃસ્થ અગ્નિકૃત પ્રક્રિયા દ્વારા બેસાલ્ટિક વોલ્કેનિક પ્લગ અને તેની આસપાસ ગ્રેનોફાયર રિંગ-ડાઈકનું નિર્માણPlutonic intrusive igneous activity forming a central basaltic volcanic plug encircled by granophyre ring-dykes
- Dહિમનદીના મોરેઇન અને પવન દ્વારા રેતીના જમાવટથી થયેલું નિર્માણGlacial moraine deposition followed by aeolian sand cementing
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) પ્લુટોનિક અંતઃસ્થ અગ્નિકૃત પ્રક્રિયા દ્વારા બેસાલ્ટિક વોલ્કેનિક પ્લગ અને તેની આસપાસ ગ્રેનોફાયર રિંગ-ડાઈકનું નિર્માણPlutonic intrusive igneous activity forming a central basaltic volcanic plug encircled by granophyre ring-dykes
ગિરનાર એ ડેક્કન ટ્રેપ લાવાના અંતઃસ્ત્રાવથી બનેલો વિશિષ્ટ જ્વાળામુખીય પર્વત (રિંગ-ડાઈક માળખું) છે. તેનું ગોરખનાથ શિખર (૧,૧૧૭ મીટર) સમગ્ર ગુજરાતનું સૌથી ઊંચું શિખર છે.Girnar represents an eroded plutonic central intrusive volcanic complex (central vent with concentric ring dykes of granophyre and felsite) of Late Cretaceous-Early Tertiary age, hosting Gujarat's highest peak Gorakhnath (1,117 m).
7. કર્કવૃત્ત (૨૩.૫° ઉત્તર અક્ષાંશ) પશ્ચિમથી પૂર્વ તરફ ગુજરાતના બરાબર કેટલા જિલ્લાઓમાંથી પસાર થાય છે?The Tropic of Cancer (23.5° N latitude) passes through exactly how many districts of Gujarat from west to east?
- A૪ જિલ્લા (કચ્છ, સુરેન્દ્રનગર, અમદાવાદ, ખેડા)4 districts (Kutch, Surendranagar, Ahmedabad, Kheda)
- B૬ જિલ્લા (કચ્છ, પાટણ, મહેસાણા, ગાંધીનગર, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી)6 districts (Kutch, Patan, Mehsana, Gandhinagar, Sabarkantha, Aravalli)
- C૫ જિલ્લા (કચ્છ, બનાસકાંઠા, મહેસાણા, મહીસાગર, દાહોદ)5 districts (Kutch, Banaskantha, Mehsana, Mahisagar, Dahod)
- D૭ જિલ્લા (કચ્છ, મોરબી, પાટણ, મહેસાણા, ગાંધીનગર, ખેડા, પંચમહાલ)7 districts (Kutch, Morbi, Patan, Mehsana, Gandhinagar, Kheda, Panchmahal)
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ૬ જિલ્લા (કચ્છ, પાટણ, મહેસાણા, ગાંધીનગર, સાબરકાંઠા, અરવલ્લી)6 districts (Kutch, Patan, Mehsana, Gandhinagar, Sabarkantha, Aravalli)
કર્કવૃત્ત ગુજરાતના ૬ જિલ્લાઓમાંથી પસાર થાય છે: કચ્છ, પાટણ, મહેસાણા, ગાંધીનગર, સાબરકાંઠા અને અરવલ્લી.Tropic of Cancer cuts across 6 districts of Gujarat: Kutch, Patan, Mehsana, Gandhinagar, Sabarkantha, and Aravalli.
8. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય દ્રષ્ટિએ, કચ્છના મોટા રણનું નિર્માણ કઈ પ્રક્રિયા દ્વારા થયું હતું?Geologically, how was the Great Rann of Kutch formed over geological timescales?
- Aપ્લેઇસ્ટોસીન યુગ દરમિયાન હિમનદીય મોરેઇન જમા થવાથીGlacial moraine deposition during the Pleistocene epoch
- Bથાર રણમાંથી પવન દ્વારા રેતીના ઢૂવાની જમાવટWind-blown deposition of sand dunes from the Thar desert
- Cવિશાળ જ્વાળામુખીય બેસાલ્ટ લાવાના ધોવાણથીExtensive volcanic basalt lava flow weathering
- Dસમુદ્રના છીછરા ભાગનું ભૂગર્ભીય ઉદ્ગમન (Uplift) અને દરિયાઈ પાણીનું પીછેહઠ થવુંUplift of a shallow arm of the sea and tectonic retreat of marine waters
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) સમુદ્રના છીછરા ભાગનું ભૂગર્ભીય ઉદ્ગમન (Uplift) અને દરિયાઈ પાણીનું પીછેહઠ થવુંUplift of a shallow arm of the sea and tectonic retreat of marine waters
કચ્છનું મોટું રણ મૂળભૂત રીતે અરબી સમુદ્રનો છીછરો અખાત હતો, જે ભૂગર્ભીય હલનચલન અને કાંપ જમા થવાને કારણે સૂકી મીઠાવાળી સપાટ જમીનમાં ફેરવાઈ ગયું.The Rann of Kutch was once a navigable gulf of the Arabian Sea that silted up and got uplifted due to seismic activity (such as the 1819 Allah Bund earthquake).
9. સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છના પ્રાકૃતિક વિભાગો સંદર્ભે નીચેના વિધાનો ધ્યાને લો: 1. સૌરાષ્ટ્ર દ્વીપકલ્પનું નદી પ્રવાહ માળખું મુખ્યત્વે ત્રિજ્યાકાર (કેન્દ્રત્યાગી / Radial) છે, જે મધ્યસ્થ ઉચ્ચભૂમિ પરથી ચારેય દિશામાં બહાર તરફ વહે છે. 2. કચ્છના મોટા રણની દક્ષિણ સરહદે આવેલું બન્ની ઘાસનું મેદાન ઉત્તર તરફ વહેતી નદીઓ દ્વારા લાવવામાં આવેલા કાંપના નિક્ષેપથી બનેલું છે. 3. કાળો ડુંગર એ પચ્છમ બેટ પર આવેલું કચ્છ જિલ્લાનું સર્વોચ્ચ શિખર છે. ઉપર આપેલા વિધાનોમાંથી કયા સાચાં છે?Consider the following statements regarding the physiographic divisions of Saurashtra and Kutch: 1. The river drainage pattern of the Saurashtra peninsula is predominantly radial, flowing outwards in all directions from the central highlands. 2. The Banni grassland situated along the southern border of the Great Rann of Kutch was formed by alluvial deposits carried by north-flowing rivers. 3. Kalo Dungar (Black Hill) is the highest relief point in Kutch district, situated on the Pachham island. Which of the statements given above are correct?
- Aમાત્ર ૧ અને ૨1 and 2 only
- B૧, ૨ અને ૩1, 2 and 3
- Cમાત્ર ૧ અને ૩1 and 3 only
- Dમાત્ર ૨ અને ૩2 and 3 only
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ૧, ૨ અને ૩1, 2 and 3
આપેલા ત્રણેય વિધાનો સાચાં છે. સૌરાષ્ટ્ર માંડવ ટેકરીઓમાંથી નીકળતી નદીઓ સાથે લાક્ષણિક ત્રિજ્યાકાર જળપરિવાહ દર્શાવે છે; બન્ની એ મોટા રણની દક્ષિણે નદીઓના કાંપથી રચાયેલું એશિયાનું મોટું ઘાસનું મેદાન છે; અને પચ્છમ બેટ પર આવેલો કાળો ડુંગર (૪૬૨ મીટર) કચ્છનું સૌથી ઊંચું શિખર છે.All three statements are correct. Saurashtra exhibits radial drainage radiating from the central Mandav hills; Banni grassland was formed by sediments from rivers like Bhukhi, Nara, and Kaswati flowing into the depression; and Kalo Dungar (462 m) on Pachham Island is the highest point in Kutch.
10. ભારતના તમામ દરિયાકાંઠાના રાજ્યોમાં ગુજરાત સૌથી લાંબો દરિયાકિનારો ધરાવે છે. તેની કુલ લંબાઈ આશરે કેટલી છે અને તે ભારતના દરિયાકાંઠાના કેટલા ટકા હિસ્સો ધરાવે છે?Gujarat possesses the longest marine coastline among all Indian maritime states. Approximately what is its total length, and what percentage of India's coastline does it represent?
- Aઆશરે 2,340 કિમી (2025ની નવી માપણી)About 2,340 km (re-measured in 2025)
- Bઆશરે ૧,૨૦૦ કિમી (૧૫% હિસ્સો)Approx 1,200 km (representing 15%)
- Cઆશરે ૨,૧૦૦ કિમી (૩૦% હિસ્સો)Approx 2,100 km (representing 30%)
- Dઆશરે ૯૫૦ કિમી (૧૨% હિસ્સો)Approx 950 km (representing 12%)
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) આશરે 2,340 કિમી (2025ની નવી માપણી)About 2,340 km (re-measured in 2025)
ગુજરાત ભારતનો સૌથી લાંબો મુખ્યભૂમિ દરિયાકિનારો ધરાવે છે. નેશનલ હાઇડ્રોગ્રાફિક ઑફિસ અને સર્વે ઑફ ઇન્ડિયાએ તેને 2,340.62 કિમી માપ્યો છે (બંદર, શિપિંગ અને જળમાર્ગ મંત્રાલયનો પરિપત્ર, 29 એપ્રિલ 2025). જૂનાં પુસ્તકોમાં આશરે 1,600 કિમી અને અગાઉના રાષ્ટ્રીય કોષ્ટકમાં 1,214.7 કિમી લખેલું છે; ફેરફાર વધુ ઝીણવટભરી માપણીને કારણે છે, દરિયાકિનારો બદલાયો નથી.Gujarat has India's longest mainland coastline. The National Hydrographic Office and the Survey of India re-measured it at 2,340.62 km (notified by the Ministry of Ports, Shipping and Waterways on 29 April 2025). Older books give about 1,600 km, and the earlier national table gave 1,214.7 km; the change comes from more detailed measurement, not from the coast itself changing.
Physiography of Gujarat ના વધુ 1 સેટ1 more sets of Physiography of Gujarat
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.