અલંકાર: પ્રશ્નો અને જવાબોAlankar (Figures of Speech): questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. અલંકાર ઓળખાવો: 'હલકાં તો પારેવાની પાંખથી, મહાદેવથીય મોટા જી.'Identify the figure of speech (અલંકાર): 'હલકાં તો પારેવાની પાંખથી, મહાદેવથીય મોટા જી.'
- Aઉપમા અલંકારઉપમા અલંકાર
- Bવ્યતિરેક અલંકારવ્યતિરેક અલંકાર
- Cરૂપક અલંકારરૂપક અલંકાર
- Dશ્લેષ અલંકારશ્લેષ અલંકાર
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) વ્યતિરેક અલંકારવ્યતિરેક અલંકાર
ઉપમેયને ઉપમાન કરતાં પણ વિશેષ ચડિયાતું બતાવવામાં આવ્યું હોવાથી વ્યતિરેક અલંકાર છે.જ્યારે ઉપમેયને ઉપમાન કરતાં પણ ગુણમાં ચડિયાતું કે વિશિષ્ટ દર્શાવવામાં આવે ત્યારે વ્યતિરેક અલંકાર બને છે.
2. "યુદ્ધમાં શૂરવીરે ગળે ફૂલનો હાર પહેર્યો, પણ મનથી ક્યારેય હાર ન માની." વાક્યમાં કયો અલંકાર છે?Which figure of speech is in "યુદ્ધમાં શૂરવીરે ગળે ફૂલનો હાર પહેર્યો, પણ મનથી ક્યારેય હાર ન માની"?
- Aયમકયમક
- Bશ્લેષશ્લેષ
- Cવર્ણાનુપ્રાસવર્ણાનુપ્રાસ
- Dઉપમાઉપમા
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) યમકયમક
"હાર" શબ્દ બે વાર, જુદા અર્થમાં (માળા અને પરાજય): યમક.The same word "હાર" twice with two meanings (garland, defeat): yamak.
3. ઉપમા અલંકારમાં જેની સાથે સરખામણી કરવામાં આવે તેને શું કહે છે?In a simile, what is the thing compared WITH called?
- Aઉપમાનઉપમાન
- Bઉપમેયઉપમેય
- Cસાધારણ ધર્મસાધારણ ધર્મ
- Dઉપમાવાચકઉપમાવાચક
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ઉપમાનઉપમાન
જેને સરખાવાય તે ઉપમેય, જેની સાથે સરખાવાય તે ઉપમાન.The thing compared is upmey; the standard compared with is upman.
4. એક જ શબ્દ એક જ વાર આવે પણ તેના બે અર્થ નીકળે ત્યારે કયો અલંકાર બને?Which figure of speech arises when one word, used once, gives two meanings?
- Aશ્લેષશ્લેષ
- Bયમકયમક
- Cઅનન્વયઅનન્વય
- Dરૂપકરૂપક
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) શ્લેષશ્લેષ
એક વાર વપરાયેલા શબ્દના બે અર્થ: શ્લેષ; બે વાર જુદા અર્થમાં આવે તો યમક.One word, used once, with two senses: shlesh (a pun); repeated with different senses is yamak.
5. આપેલા વાક્યનો અલંકાર ઓળખાવો: 'શી તમારી બહાદુરી! ઉંદર જોઈને નાઠા!'Identify the figure of speech (અલંકાર): 'શી તમારી બહાદુરી! ઉંદર જોઈને નાઠા!'
- Aઅનન્વય અલંકારઅનન્વય અલંકાર
- Bવ્યાજસ્તુતિ અલંકારવ્યાજસ્તુતિ અલંકાર
- Cશ્લેષ અલંકારશ્લેષ અલંકાર
- Dઅતિશયોક્તિ અલંકારઅતિશયોક્તિ અલંકાર
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) વ્યાજસ્તુતિ અલંકારવ્યાજસ્તુતિ અલંકાર
પ્રશંસા દ્વારા કટાક્ષ કે નિંદા વ્યક્ત થતી હોવાથી વ્યાજસ્તુતિ અલંકાર છે.જ્યારે દેખીતી પ્રશંસા દ્વારા નિંદા કે દેખીતી નિંદા દ્વારા પ્રશંસા કરવામાં આવે ત્યારે વ્યાજસ્તુતિ અલંકાર બને છે.
6. "કાળી કાળી વાદળીઓ કડડભૂસ કરતી કોરે આવી." પંક્તિમાં કયો અલંકાર છે?Which figure of speech is in "કાળી કાળી વાદળીઓ કડડભૂસ કરતી કોરે આવી"?
- Aવર્ણાનુપ્રાસવર્ણાનુપ્રાસ
- Bઉપમાઉપમા
- Cરૂપકરૂપક
- Dઅર્થાંતરન્યાસઅર્થાંતરન્યાસ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) વર્ણાનુપ્રાસવર્ણાનુપ્રાસ
"ક" વર્ણનું વારંવાર આવર્તન: વર્ણાનુપ્રાસ.Repeated "k" sound: alliteration.
7. "તળાવમાં ખીલેલાં કમળ જાણે આકાશમાં તારા ઊગ્યા હોય!" કયો અલંકાર છે?Which figure of speech is "તળાવમાં ખીલેલાં કમળ જાણે આકાશમાં તારા ઊગ્યા હોય!"?
- Aઉત્પ્રેક્ષાઉત્પ્રેક્ષા
- Bઉપમાઉપમા
- Cરૂપકરૂપક
- Dયમકયમક
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ઉત્પ્રેક્ષાઉત્પ્રેક્ષા
"જાણે" વડે ઉપમેયમાં ઉપમાનની સંભાવના/કલ્પના: ઉત્પ્રેક્ષા."As if" (જાણે) imagining one thing as another: utpreksha.
8. "ચકચકતી ચાંદની ચારે કોર ચમકે." પંક્તિમાં કયો અલંકાર છે?Which figure of speech is in "ચકચકતી ચાંદની ચારે કોર ચમકે"?
- Aવર્ણાનુપ્રાસવર્ણાનુપ્રાસ
- Bયમકયમક
- Cશ્લેષશ્લેષ
- Dઉત્પ્રેક્ષાઉત્પ્રેક્ષા
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) વર્ણાનુપ્રાસવર્ણાનુપ્રાસ
"ચ" વર્ણનું વારંવાર પુનરાવર્તન: વર્ણાનુપ્રાસ (વર્ણસગાઈ).Repetition of the sound "ch": alliteration (varnanupras).
9. "તેના જેવો પરોપકારી તો તે પોતે જ." વાક્યમાં કયો અલંકાર છે?Which figure of speech is "તેના જેવો પરોપકારી તો તે પોતે જ"?
- Aઅનન્વયઅનન્વય
- Bઉપમાઉપમા
- Cવ્યતિરેકવ્યતિરેક
- Dદૃષ્ટાંતદૃષ્ટાંત
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) અનન્વયઅનન્વય
પોતાની સાથે જ સરખામણી: અનન્વય.Compared only with himself: ananvay.
10. "સીતાજી રામ સાથે વનમાં ગયાં; પતિવ્રતા સ્ત્રી સુખ-દુઃખમાં પતિની સાથે જ રહે છે." કયો અલંકાર છે?Which figure of speech is "સીતાજી રામ સાથે વનમાં ગયાં; પતિવ્રતા સ્ત્રી સુખ-દુઃખમાં પતિની સાથે જ રહે છે"?
- Aઅર્થાંતરન્યાસઅર્થાંતરન્યાસ
- Bદૃષ્ટાંતદૃષ્ટાંત
- Cવ્યતિરેકવ્યતિરેક
- Dઉત્પ્રેક્ષાઉત્પ્રેક્ષા
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) અર્થાંતરન્યાસઅર્થાંતરન્યાસ
વિશેષ વિધાન (સીતાજી) નું સામાન્ય સત્ય વડે સમર્થન: અર્થાંતરન્યાસ.A particular statement supported by a general truth: arthantaranyas.
અલંકાર ના વધુ 2 સેટ2 more sets of Alankar (Figures of Speech)
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.