સમાસ: પ્રશ્નો અને જવાબોSamas: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. "યથાશક્તિ" શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.Identify the samas (compound) in "યથાશક્તિ".
- Aઅવ્યયીભાવઅવ્યયીભાવ
- Bતત્પુરુષતત્પુરુષ
- Cકર્મધારયકર્મધારય
- Dબહુવ્રીહિબહુવ્રીહિ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) અવ્યયીભાવઅવ્યયીભાવ
"યથાશક્તિ" નો વિગ્રહ: શક્તિ પ્રમાણે. તેથી અવ્યયીભાવ સમાસ.Split: શક્તિ પ્રમાણે. So it is avyayibhav (first part an indeclinable).
2. 'ગજાનન' શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો:Identify the type of Samas: 'ગજાનન'
- Aકર્મધારય સમાસકર્મધારય સમાસ
- Bતત્પુરુષ સમાસતત્પુરુષ સમાસ
- Cબહુવ્રીહી સમાસબહુવ્રીહી સમાસ
- Dદ્વન્દ્વ સમાસદ્વન્દ્વ સમાસ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) બહુવ્રીહી સમાસબહુવ્રીહી સમાસ
જેનું મુખ હાથી જેવું છે તેવા (ગણેશજી) અન્ય પદનો બોધ કરાવતો હોવાથી બહુવ્રીહી સમાસ છે.'ગજ જેવું છે આનન (મુખ) જેનું તે' (શ્રી ગણેશ) — બંને પદો મળીને ત્રીજા જ પદનું વિશેષણ બને છે, આથી તે બહુવ્રીહી સમાસ છે.
3. "નીલકમલ" શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.Identify the samas (compound) in "નીલકમલ".
- Aકર્મધારયકર્મધારય
- Bતત્પુરુષતત્પુરુષ
- Cદ્વંદ્વદ્વંદ્વ
- Dદ્વિગુદ્વિગુ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) કર્મધારયકર્મધારય
"નીલકમલ" નો વિગ્રહ: નીલું કમળ. તેથી કર્મધારય સમાસ.Split: નીલું કમળ. So it is karmadharay (adjective + noun).
4. "ત્રિભુવન" શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.Identify the samas (compound) in "ત્રિભુવન".
- Aદ્વિગુદ્વિગુ
- Bબહુવ્રીહિબહુવ્રીહિ
- Cકર્મધારયકર્મધારય
- Dદ્વંદ્વદ્વંદ્વ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) દ્વિગુદ્વિગુ
"ત્રિભુવન" નો વિગ્રહ: ત્રણ ભુવનનો સમૂહ. તેથી દ્વિગુ સમાસ.Split: ત્રણ ભુવનનો સમૂહ. So it is dvigu (number + noun as a group).
5. "માતાપિતા" શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.Identify the samas (compound) in "માતાપિતા".
- Aદ્વંદ્વદ્વંદ્વ
- Bતત્પુરુષતત્પુરુષ
- Cબહુવ્રીહિબહુવ્રીહિ
- Dદ્વિગુદ્વિગુ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) દ્વંદ્વદ્વંદ્વ
"માતાપિતા" નો વિગ્રહ: માતા અને પિતા. તેથી દ્વંદ્વ સમાસ.Split: માતા અને પિતા. So it is dvandva (both parts equally important).
6. "પંચવટી" શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.Identify the samas (compound) in "પંચવટી".
- Aદ્વિગુદ્વિગુ
- Bતત્પુરુષતત્પુરુષ
- Cબહુવ્રીહિબહુવ્રીહિ
- Dમધ્યમપદલોપીમધ્યમપદલોપી
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) દ્વિગુદ્વિગુ
"પંચવટી" નો વિગ્રહ: પાંચ વડનો સમૂહ. તેથી દ્વિગુ સમાસ.Split: પાંચ વડનો સમૂહ. So it is dvigu.
7. "સુખદુઃખ" શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.Identify the samas (compound) in "સુખદુઃખ".
- Aદ્વંદ્વદ્વંદ્વ
- Bકર્મધારયકર્મધારય
- Cઅવ્યયીભાવઅવ્યયીભાવ
- Dઉપપદઉપપદ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) દ્વંદ્વદ્વંદ્વ
"સુખદુઃખ" નો વિગ્રહ: સુખ અને દુઃખ. તેથી દ્વંદ્વ સમાસ.Split: સુખ અને દુઃખ. So it is dvandva.
8. "નીલકંઠ" શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો.Identify the samas (compound) in "નીલકંઠ".
- Aબહુવ્રીહિબહુવ્રીહિ
- Bકર્મધારયકર્મધારય
- Cતત્પુરુષતત્પુરુષ
- Dદ્વંદ્વદ્વંદ્વ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) બહુવ્રીહિબહુવ્રીહિ
"નીલકંઠ" નો વિગ્રહ: નીલો કંઠ છે જેનો તે, એટલે શિવ. તેથી બહુવ્રીહિ સમાસ.Split: નીલો કંઠ છે જેનો તે, એટલે શિવ. So it is bahuvrihi (refers to Shiva).
9. 'રાત-દિવસ' શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો:Identify the type of Samas: 'રાત-દિવસ'
- Aદ્વિગુ સમાસદ્વિગુ સમાસ
- Bતત્પુરુષ સમાસતત્પુરુષ સમાસ
- Cકર્મધારય સમાસકર્મધારય સમાસ
- Dદ્વન્દ્વ સમાસદ્વન્દ્વ સમાસ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) દ્વન્દ્વ સમાસદ્વન્દ્વ સમાસ
'રાત અને દિવસ' બંને પદો સ્વતંત્ર અર્થ ધરાવે છે અને 'અને' સંયોજકથી છૂટા પડે છે, આથી તે દ્વન્દ્વ સમાસ છે.'રાત અને દિવસ' — બંને પદો સમાન મોભો ધરાવે છે અને 'અને' સંયોજકથી જોડાય છે, તેથી તે દ્વન્દ્વ સમાસ છે.
10. 'પંચવટી' શબ્દનો સમાસ ઓળખાવો:Identify the type of Samas: 'પંચવટી'
- Aદ્વન્દ્વ સમાસદ્વન્દ્વ સમાસ
- Bદ્વિગુ સમાસદ્વિગુ સમાસ
- Cતત્પુરુષ સમાસતત્પુરુષ સમાસ
- Dકર્મધારય સમાસકર્મધારય સમાસ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) દ્વિગુ સમાસદ્વિગુ સમાસ
પ્રથમ પદ સંખ્યા દર્શાવતું હોય અને સમૂહનો બોધ કરાવતું હોય ત્યારે દ્વિગુ સમાસ બને છે.પ્રથમ પદ 'પંચ' સંખ્યાવાચક વિશેષણ છે અને સમગ્ર પદ સમૂહ દર્શાવે છે ('પાંચ વડલાઓનો સમૂહ'), તેથી તે દ્વિગુ સમાસ છે.
સમાસ ના વધુ 2 સેટ2 more sets of Samas
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.