તાર્કિક ક્ષમતા: પ્રશ્નો અને જવાબોReasoning Ability: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. વિધાન: કેટલાક પુસ્તકો કાગળ છે. બધા કાગળ ફાઇલ છે. નીચેનામાંથી કયું તારણ તાર્કિક રીતે સાચું છે?Statements: Some books are papers. All papers are files. Which of the following conclusions logically follows?
- Aબધી ફાઇલ પુસ્તક છેAll files are books
- Bકોઈપણ પુસ્તક ફાઇલ નથીNo books are files
- Cકેટલાક પુસ્તકો ફાઇલ છેSome books are files
- Dબધા પુસ્તકો ફાઇલ છેAll books are files
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) કેટલાક પુસ્તકો ફાઇલ છેSome books are files
પુસ્તકોનો જે ભાગ કાગળ છે તે ફાઇલનો પણ ભાગ બને છે, માટે 'કેટલાક પુસ્તકો ફાઇલ છે' સાચું તારણ છે.Since some books are papers and all papers are files, the intersection of books and papers is entirely within files. Thus, Some books are files.
2. એક અધિકારી સીધા ઉત્તર તરફ ૧૨ મીટર ચાલે છે, પછી પોતાની જમણી બાજુ વળીને ૫ મીટર ચાલે છે. પ્રારંભિક બિંદુથી તેનું સીધું લઘુત્તમ અંતર કેટલું થશે?An officer walks 12 meters straight North, then turns to his right and walks 5 meters. What is his shortest straight-line distance from the starting point?
- A૧૩ મીટર13 meters
- B૧૭ મીટર17 meters
- C૧૫ મીટર15 meters
- D૧૧ મીટર11 meters
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ૧૩ મીટર13 meters
પાયથાગોરસ પ્રમેય મુજબ: અંતર = √(૧૨² + ૫²) = √(૧૪૪ + ૨૫) = √૧૬૯ = ૧૩ મીટર.Using Pythagoras theorem: Hypotenuse = √(12² + 5²) = √(144 + 25) = √169 = 13 meters.
3. ચોક્કસ સાંકેતિક ભાષામાં જો 'GUJARAT' ને 'HVKBTCU' લખવામાં આવે, તો તે જ કોડમાં 'DYSO' કેવી રીતે લખાશે?In a certain code, if 'GUJARAT' is written as 'HVKBTCU', how will 'DYSO' be written in that same code?
- AEYSPEYSP
- BFZTPFZTP
- CEZTPEZTP
- DEZUQEZUQ
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) EZTPEZTP
દરેક અક્ષરમાં +૧ નો વધારો થાય છે: D→E, Y→Z, S→T, O→P. તેથી જવાબ EZTP બને છે.Each letter advances by +1 position in the English alphabet: D(+1)→E, Y(+1)→Z, S(+1)→T, O(+1)→P. Result: EZTP.
4. જો કોઈ સાંકેતિક કોડમાં 'ROSE' ને 6821 અને 'CHAIR' ને 73456 લખાય, તો તે જ કોડમાં 'SEARCH' કેવી રીતે લખાશે?If 'ROSE' is coded as 6821 and 'CHAIR' is coded as 73456, what will be the code for 'SEARCH' in that letter-digit cipher?
- A214763214763
- B214673214673
- C216473216473
- D241673241673
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) 214673214673
અક્ષરોનો સીધો કોડ: S=૨, E=૧, A=૪, R=૬, C=૭, H=૩. તેથી SEARCH = 214673.Direct letter mapping: S=2, E=1, A=4, R=6, C=7, H=3. Putting them together yields 214673.
5. એક તસવીર તરફ આંગળી ચીંધીને એક સ્ત્રી કહે છે: 'તે મારા દાદાના એકમાત્ર પુત્રનો પુત્ર છે.' તો તસવીરવાળા પુરુષ સાથે તે સ્ત્રીનો શું સંબંધ છે?Pointing to a photograph, a woman says: 'He is the son of the only son of my grandfather.' How is the man in the photograph related to the woman?
- AકાકાUncle
- BભાઈBrother
- CપિતાFather
- Dપિતરાઈ ભાઈCousin
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ભાઈBrother
સ્ત્રીના દાદાનો એકમાત્ર પુત્ર એટલે તેના પિતા. પિતાનો પુત્ર એટલે તે સ્ત્રીનો પોતાનો ભાઈ થાય.Grandfather's only son is her father. Her father's son is her brother.
6. વિધાન: બધા નાયબ મામલતદાર વહીવટકર્તા છે. બધા વહીવટકર્તા સમર્પિત છે. નીચેનામાંથી કયું તારણ તાર્કિક રીતે સાચું છે?Statements: All Deputy Mamlatdars are Administrators. All Administrators are Dedicated. Which of the following conclusions logically follows?
- Aબધા સમર્પિત લોકો નાયબ મામલતદાર છેAll Dedicated people are Deputy Mamlatdars
- Bબધા નાયબ મામલતદાર સમર્પિત છેAll Deputy Mamlatdars are Dedicated
- Cકોઈપણ વહીવટકર્તા સમર્પિત નથીNo Administrators are Dedicated
- Dકેટલાક નાયબ મામલતદાર વહીવટકર્તા નથીSome Deputy Mamlatdars are not Administrators
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) બધા નાયબ મામલતદાર સમર્પિત છેAll Deputy Mamlatdars are Dedicated
નિયમ મુજબ: બધા A એ B છે અને બધા B એ C છે, તો બધા A એ C થાય. તેથી બધા નાયબ મામલતદાર સમર્પિત છે.Standard syllogism: All A are B, and All B are C implies All A are C. Hence, All Deputy Mamlatdars are Dedicated.
7. જો ૧ જાન્યુઆરી ૨૦૨૪ ના રોજ સોમવાર હોય, તો ૩૧ ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ (લીપ વર્ષ) ના રોજ અઠવાડિયાનો કયો વાર હશે?If 1st January 2024 was a Monday, what day of the week was 31st December 2024 (a leap year)?
- AસોમવારMonday
- BમંગળવારTuesday
- CબુધવારWednesday
- DરવિવારSunday
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) મંગળવારTuesday
લીપ વર્ષમાં ૩૬૬ દિવસ હોવાથી વર્ષનો છેલ્લો દિવસ પ્રથમ દિવસ કરતાં એક વાર આગળ હોય છે. માટે ૧ જાન્યુઆરી સોમવાર હોય તો ૩૧ ડિસેમ્બર મંગળવાર આવે.In a leap year (366 days), the last day of the year is one day ahead of the first day. Since 1 Jan was Monday, 31 Dec was Tuesday.
8. નીચેનામાંથી કઈ ભારતીય રાજ્ય અને તેની સત્તાવાર રાજધાનીની જોડી ખોટી છે તે શોધો:Identify the incorrect pair among the following Indian States and their respective administrative capitals:
- Aમહારાષ્ટ્ર — પુણેMaharashtra — Pune
- Bગુજરાત — ગાંધીનગરGujarat — Gandhinagar
- Cરાજસ્થાન — જયપુરRajasthan — Jaipur
- Dમધ્યપ્રદેશ — ભોપાલMadhya Pradesh — Bhopal
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) મહારાષ્ટ્ર — પુણેMaharashtra — Pune
મહારાષ્ટ્રની રાજધાની મુંબઈ છે (પુણે નહીં). બાકીની તમામ જોડીઓ સાચી છે.The capital of Maharashtra is Mumbai (not Pune). All other pairs are correct.
9. શ્રેણીમાં આગળની સંખ્યા કઈ આવશે: 4, 9, 25, 49, 121, 169, ___?What will be the next number in the series: 4, 9, 25, 49, 121, 169, ___?
- A૧૯૬196
- B૨૨૫225
- C૨૮૯289
- D૩૬૧361
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ૨૮૯289
આ ક્રમિક અવિભાજ્ય સંખ્યાઓના વર્ગની શ્રેણી છે: ૨^૨=૪, ૩^૨=૯, ૫^૨=૨૫, ૭^૨=૪૯, ૧૧^૨=૧૨૧, ૧૩^૨=૧૬૯, ૧૭^૨=૨૮૯.The series consists of squares of consecutive prime numbers: 2^2=4, 3^2=9, 5^2=25, 7^2=49, 11^2=121, 13^2=169, 17^2=289.
10. પાંચ ઉમેદવારો A, B, C, D અને E ઉત્તર તરફ મુખ રાખીને એક હરોળમાં બેઠા છે. C બરાબર વચ્ચે બેઠો છે. A એ C ની બરાબર ડાબી બાજુ બેઠો છે. D જમણા છેડે છે. જો E ડાબા છેડે હોય તો B ક્યાં બેઠો છે?Five candidates A, B, C, D, and E are seated in a row facing north. C is sitting in the middle. A is sitting to the immediate left of C. D is at the extreme right end. Where is B sitting if E is at the extreme left end?
- AE અને A ની વચ્ચેBetween E and A
- Bડાબા છેડેAt the extreme left end
- Cજમણા છેડેAt the extreme right end
- DC અને D ની વચ્ચેBetween C and D
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) C અને D ની વચ્ચેBetween C and D
ક્રમ: E - A - C - B - D. તેથી B એ C અને D ની વચ્ચે બેઠો છે.From left to right: Position 1 is E (extreme left), Position 2 is A, Position 3 is C (middle), Position 5 is D (extreme right). Thus, B must be at Position 4, between C and D.
તાર્કિક ક્ષમતા ના વધુ 1 સેટ1 more sets of Reasoning Ability
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.