સિલોજિઝમ (તાર્કિક અનુમાન): પ્રશ્નો અને જવાબોSyllogism: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. વિધાનો: બધા તારાઓ ચંદ્રો છે. બધા ચંદ્રો ગ્રહો છે. તારણ I: બધા તારાઓ ગ્રહો છે. તારણ II: કેટલાક ગ્રહો તારાઓ છે. કયું/કયા તારણ સાચું છે?Statements: All stars are moons. All moons are planets. Conclusion I: All stars are planets. Conclusion II: Some planets are stars. Which conclusion(s) is/are true?
- Aએક પણ સાચું નથીNeither is true
- Bમાત્ર I સાચું છેOnly I is true
- Cમાત્ર II સાચું છેOnly II is true
- DI અને II બંને સાચા છેBoth I and II are true
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) I અને II બંને સાચા છેBoth I and II are true
તારા એ ચંદ્ર અને ગ્રહની અંદર હોવાથી બધા તારા ગ્રહ બને અને કેટલાક ગ્રહ તારા બને. બંને સત્ય છે.Since Stars ⊆ Moons ⊆ Planets: all stars are planets (I is true) and by conversion, some planets are stars (II is true).
2. વિધાનો: બધા નદીઓ જળાશયો છે. બધા જળાશયો સરોવરો છે. તારણો: I. બધી નદીઓ સરોવરો છે. II. કેટલાક સરોવરો નદીઓ છે. કયા તારણો તાર્કિક રીતે સાચા છે?Statements: All rivers are water bodies. All water bodies are reservoirs. Conclusions: I. All rivers are reservoirs. II. Some reservoirs are rivers. Which of the conclusions logically follow?
- Aતારણ I અને II બંને સાચા છેBoth Conclusion I and II follow
- Bમાત્ર તારણ I સાચું છેOnly Conclusion I follows
- Cમાત્ર તારણ II સાચું છેOnly Conclusion II follows
- Dએક પણ તારણ સાચું નથીNeither Conclusion I nor II follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) તારણ I અને II બંને સાચા છેBoth Conclusion I and II follow
નદીઓ પૂરેપૂરી જળાશયોમાં અને જળાશયો પૂરેપૂરા સરોવરોમાં સમાવિષ્ટ હોવાથી તારણ I અને II બંને તાર્કિક રીતે સાચા ઠરે છે.Since all rivers are contained in water bodies, and all water bodies in reservoirs, all rivers are reservoirs (I follows) and some reservoirs are rivers (II also follows).
3. વિધાનો: બધા પુસ્તકો પેન છે. કોઈ પેન પેન્સિલ નથી. નિષ્કર્ષ: I. કોઈ પુસ્તક પેન્સિલ નથી. II. બધી પેન પુસ્તકો છે.Statements: All books are pens. No pen is a pencil. Conclusions: I. No book is a pencil. II. All pens are books.
- AI કે II બેમાંથી કોઈ અનુસરતું નથીNeither I nor II follows
- Bફક્ત નિષ્કર્ષ II અનુસરે છેOnly conclusion II follows
- CI અને II બંને અનુસરે છેBoth I and II follow
- Dફક્ત નિષ્કર્ષ I અનુસરે છેOnly conclusion I follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) ફક્ત નિષ્કર્ષ I અનુસરે છેOnly conclusion I follows
કારણ કે બધા પુસ્તકો પેન છે અને કોઈ પેન પેન્સિલ નથી, તેથી કોઈ પુસ્તક પેન્સિલ હોઈ શકે નહીં. આમ, નિષ્કર્ષ I અનુસરે છે. નિષ્કર્ષ II જરૂરી નથી કે સાચો હોય.Since all books are pens and no pen is a pencil, no book can be a pencil. Thus, Conclusion I follows. Conclusion II is not necessarily true.
4. વિધાનો: કેટલીક પેન પુસ્તકો છે. બધા પુસ્તકો પેન્સિલ છે. નિષ્કર્ષ: I. કેટલીક પેન પેન્સિલ છે. II. બધી પેન્સિલ પુસ્તકો છે.Statements: Some pens are books. All books are pencils. Conclusions: I. Some pens are pencils. II. All pencils are books.
- Aમાત્ર I અનુસરે છેOnly I follows
- Bમાત્ર II અનુસરે છેOnly II follows
- CI અને II બંને અનુસરે છેBoth I and II follow
- Dએકપણ અનુસરતું નથીNone follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) માત્ર I અનુસરે છેOnly I follows
કેટલીક પેન પુસ્તકો છે અને બધા પુસ્તકો પેન્સિલ છે, તેથી જે પેન પુસ્તક છે તે પેન્સિલ પણ હશે (નિષ્કર્ષ I સાચું). પરંતુ બધી પેન્સિલ પુસ્તકો હોય તે જરૂરી નથી (નિષ્કર્ષ II ખોટું).Since some pens are books and all books are pencils, those pens which are books will also be pencils. So, conclusion I follows. However, 'all books are pencils' does not mean 'all pencils are books'. So, conclusion II does not follow.
5. વિધાનો: કેટલાક અભિનેતાઓ ગાયકો છે. બધા ગાયકો નર્તકો છે. તારણો: I. કેટલાક અભિનેતાઓ નર્તકો છે. II. કોઈ ગાયક અભિનેતા નથી. કયું તારણ સાચું છે?Statements: Some actors are singers. All singers are dancers. Conclusions: I. Some actors are dancers. II. No singer is an actor. Which conclusion follows?
- AI અને II બંને અનુસરે છેBoth I and II follow
- Bમાત્ર II અનુસરે છેOnly II follows
- Cમાત્ર I અનુસરે છેOnly I follows
- Dએક પણ અનુસરતું નથીNeither follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) માત્ર I અનુસરે છેOnly I follows
કેટલાક અભિનેતાઓ ગાયક છે અને બધા ગાયક નર્તક છે, તેથી તે અભિનેતાઓ નર્તક બનશે જ (I સાચું છે).Some actors are singers and all singers are dancers, so those actors who are singers are definitely dancers (I follows). Statement already says some actors are singers, so II is false.
6. વિધાનો: 1. બધા કપ થાળી છે. 2. બધી થાળી ચમચી છે. તારણો: I. બધા કપ ચમચી છે. II. કેટલીક ચમચી કપ છે. કયું તારણ સાચું છે?Statements: 1. All cups are plates. 2. All plates are spoons. Conclusions: I. All cups are spoons. II. Some spoons are cups. Which conclusion(s) follow?
- Aમાત્ર તારણ I અનુસરે છેOnly conclusion I follows
- Bબંને તારણો I અને II અનુસરે છેBoth conclusions I and II follow
- Cમાત્ર તારણ II અનુસરે છેOnly conclusion II follows
- Dએક પણ તારણ અનુસરતું નથીNeither conclusion follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) બંને તારણો I અને II અનુસરે છેBoth conclusions I and II follow
કપ સંપૂર્ણપણે થાળીમાં અને થાળી ચમચીમાં સમાયેલ હોવાથી, બધા કપ ચમચી છે અને કેટલીક ચમચી પણ કપ બને છે. બંને સાચા છે.Cups are a subset of Plates, which are a subset of Spoons. Therefore, Cups are entirely inside Spoons (conclusion I valid) and Spoons intersect Cups (conclusion II valid).
7. વિધાનો: કેટલીક કેરીઓ સફરજન છે. કેટલાક સફરજન કેળાં છે. તારણો: I. કેટલીક કેરીઓ કેળાં છે. II. કોઈ કેરી કેળું નથી. કયો વિકલ્પ સાચો છે?Statements: Some mangoes are apples. Some apples are bananas. Conclusions: I. Some mangoes are bananas. II. No mango is a banana. Which option is correct?
- Aએક પણ અનુસરતું નથીNeither follows
- Bમાત્ર I અનુસરે છેOnly I follows
- Cમાત્ર II અનુસરે છેOnly II follows
- DI અથવા II પૈકી કોઈ એક અનુસરે છે (Either-Or)Either I or II follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) I અથવા II પૈકી કોઈ એક અનુસરે છે (Either-Or)Either I or II follows
કેરી અને કેળા વચ્ચે કોઈ નિશ્ચિત સંબંધ નથી, તેથી 'કેટલાક' અને 'કોઈ નહિ' ની પૂરક જોડીમાં Either-Or સ્થિતિ બને છે.Since there is no definite link between mangoes and bananas, either they intersect or they do not. 'Some' and 'No' form a complementary pair (Either-Or).
8. વિધાનો: કોઈ ચોર નાગરિક નથી. બધા ગુનેગાર ચોર છે. તારણો: I. કોઈ ગુનેગાર નાગરિક નથી. II. કેટલાક નાગરિકો ગુનેગાર છે.Statements: No thief is a civilian. All criminals are thieves. Conclusions: I. No criminal is a civilian. II. Some civilians are criminals.
- AI અથવા II બેમાંથી કોઈ અનુસરતું નથીNeither I nor II follows
- Bફક્ત તારણ II અનુસરે છેOnly conclusion II follows
- CI અને II બંને અનુસરે છેBoth I and II follow
- Dફક્ત તારણ I અનુસરે છેOnly conclusion I follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) ફક્ત તારણ I અનુસરે છેOnly conclusion I follows
કારણ કે બધા ગુનેગાર ચોર છે, અને કોઈ ચોર નાગરિક નથી, તેથી તાર્કિક રીતે સાબિત થાય છે કે કોઈ ગુનેગાર નાગરિક નથી. આમ, તારણ I સાચું છે, અને II ખોટું છે.Since all criminals are thieves, and no thief is a civilian, it logically follows that no criminal is a civilian. Thus, conclusion I is true, and II is false.
9. વિધાનો: (૧) માત્ર કેટલાક જ ઇન્સ્પેક્ટરો પ્રમાણિક છે. (૨) તમામ પ્રમાણિક વ્યક્તિઓ આદરણીય છે. તારણો: (I) કેટલાક ઇન્સ્પેક્ટરો આદરણીય છે. (II) કેટલાક ઇન્સ્પેક્ટરો પ્રમાણિક નથી.Statements: (1) Only a few inspectors are honest. (2) All honest persons are respected. Conclusions: (I) Some inspectors are respected. (II) Some inspectors are not honest.
- Aબંને તારણો I અને II સાચાં છેBoth conclusion I and conclusion II follow
- Bમાત્ર તારણ I સાચું છેOnly conclusion I follows
- Cમાત્ર તારણ II સાચું છેOnly conclusion II follows
- Dએકપણ તારણ સાચું નથીNeither conclusion follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) બંને તારણો I અને II સાચાં છેBoth conclusion I and conclusion II follow
'ઓન્લી અ ફ્યુ' નો નિયમ છે કે અમુક છે અને અમુક નથી બંને સાથે સાચાં પડે છે. તેથી તારણ I અને II બંને સાચાં છે.'Only a few A are B' means: (1) Some A are B AND (2) Some A are NOT B. Since Some inspectors are honest, they are respected (I follows). Since Only a few are honest, some are not honest (II follows). Both follow.
10. વિધાનો: બધા દરવાજા ચાવીઓ છે. બધી ચાવીઓ તાળાં છે. કોઈ તાળું બારી નથી. તારણો: I. કોઈ દરવાજો બારી નથી. II. કેટલાક તાળાં દરવાજા છે. કયા તારણો સાચા છે?Statements: All doors are keys. All keys are locks. No lock is a window. Conclusions: I. No door is a window. II. Some locks are doors. Which conclusion(s) follow?
- AI અને II બંને અનુસરે છેBoth I and II follow
- Bમાત્ર I અનુસરે છેOnly I follows
- Cમાત્ર II અનુસરે છેOnly II follows
- Dએક પણ અનુસરતું નથીNeither follows
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) I અને II બંને અનુસરે છેBoth I and II follow
દરવાજા તાળાંની અંદર છે અને કોઈ તાળું બારી નથી, તેથી કોઈ દરવાજો બારી નથી (I સાચું). વળી કેટલાક તાળાં દરવાજા બને છે (II સાચું).Doors ⊆ Keys ⊆ Locks. Since no lock is a window, no door can be a window (I follows). Also, since doors are inside locks, some locks are definitely doors (II follows).
સિલોજિઝમ (તાર્કિક અનુમાન) ના વધુ 3 સેટ3 more sets of Syllogism
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.