પ્રાચીન ભારત: પ્રશ્નો અને જવાબોAncient India: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. મહાભારત કાળમાં રાજા વિરાટની રાજધાની તરીકે ઓળખાતું અમદાવાદ જિલ્લાનું ઐતિહાસિક ધોળકા કયા નામે જાણીતું હતું?The historic Dholka city in Ahmedabad district was known in the Mahabharata era by which name as the capital of King Virata?
- Aચંદ્રાવતીChandravati
- Bઆનર્તપુરAnartapur
- Cવિરાટનગરી (ધવલ્લક)Viratanagari (Dhavallaka)
- Dભૃગુકચ્છBhrigukachchha
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) વિરાટનગરી (ધવલ્લક)Viratanagari (Dhavallaka)
પૌરાણિક માન્યતા મુજબ ધોળકા વિરાટ રાજાની નગરી હતી જ્યાં પાંડવોએ અજ્ઞાતવાસ ગાળ્યો હતો, જે મધ્યકાળમાં ધવલ્લક કહેવાતું.Dholka was historically identified with Viratanagari where the Pandavas spent their secret exile (Agyatvas) and was later called Dhavallaka.
2. ગુજરાતમાં સિંધુ ખીણ સંસ્કૃતિના કયા સ્થળેથી દસ મોટા સિંધુ ચિત્રલિપિ ચિહ્નો ધરાવતું પ્રાચીન સાઈનબોર્ડ મળી આવ્યું હતું?At which Indus Valley Civilization site in Gujarat was an ancient sign board with ten large Indus pictographic symbols unearthed?
- AધોળાવીરાDholavira
- BલોથલLothal
- CસુરકોટડાSurkotada
- DરંગપુરRangpur
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ધોળાવીરાDholavira
કચ્છના ખદીર બેટ ખાતે આવેલા ધોળાવીરાના કિલ્લાના ઉત્તરીય પ્રવેશદ્વાર પરથી આર.એસ. બિષ્ટ દ્વારા ૧૦ ચિહ્નોવાળું સાઈનબોર્ડ મળી આવ્યું હતું.A 10-symbol wooden sign board inlay was excavated at the northern gateway of the citadel at Dholavira in Khadir Bet, Kutch by R.S. Bisht.
3. ગુપ્ત વંશના સ્થાપક કોણ હતા?Who was the founder of the Gupta dynasty?
- Aચંદ્રગુપ્ત આઈChandragupta I
- Bશ્રી ગુપ્તાSri Gupta
- Cસમુદ્રગુપ્તSamudragupta
- Dકુમારગુપ્તKumaragupta
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) શ્રી ગુપ્તાSri Gupta
શ્રી ગુપ્તાએ 240 સીઇની આસપાસ ગુપ્ત વંશની સ્થાપના કરી હતી. ચંદ્રગુપ્ત પ્રથમએ પાછળથી તેને એક મોટા સામ્રાજ્યમાં વિસ્તરણ કર્યું.Sri Gupta founded the Gupta dynasty around 240 CE. Chandragupta I later expanded it into a major empire.
4. લોથલનું હડપ્પન સ્થળ વર્તમાન ભારતના કયા રાજ્યમાં આવેલું છે?The Harappan site of Lothal is located in which present-day Indian state?
- Aરાજસ્થાનRajasthan
- BગુજરાતGujarat
- CહરિયાણાHaryana
- DપંજાબPunjab
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ગુજરાતGujarat
લોથલ ગુજરાતના ભાલ પ્રદેશમાં આવેલું છે અને તે વિશ્વની સૌથી પ્રાચીન ગોદી ધરાવવા માટે જાણીતું છે.Lothal is located in the Bhal region of Gujarat and is known for having the world's earliest known dock.
5. અશોકના શિલાલેખો સૌપ્રથમ આના દ્વારા સમજવામાં આવ્યા હતા:Ashoka's inscriptions were first deciphered by:
- Aએલેક્ઝાન્ડર કનિંગહામAlexander Cunningham
- Bજેમ્સ પ્રિન્સેપJames Prinsep
- Cમેક્સ મુલરMax Mueller
- Dવિલિયમ જોન્સWilliam Jones
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) જેમ્સ પ્રિન્સેપJames Prinsep
જેમ્સ પ્રિન્સેપ, એક બ્રિટિશ એન્ટિક્વરીએ, 1837માં બ્રાહ્મી લિપિને ડિસિફર કરી, જેનાથી અશોકના આદેશોનું વાંચન શક્ય બન્યું.James Prinsep, a British antiquary, deciphered the Brahmi script in 1837, enabling the reading of Ashoka's edicts.
6. ઇ.સ. ૧૫૦ ની આસપાસ પશ્ચિમી ક્ષત્રપ શાસક રુદ્રદામા પ્રથમના કયા પ્રાંતીય સુબાએ સુદર્શન તળાવના તૂટેલા પાળાનું સમારકામ કરાવ્યું હતું?Who was the provincial governor under Western Kshatrapa ruler Rudradaman I who repaired the Sudarshan Lake dam around 150 CE?
- Aપુષ્યગુપ્ત વૈશ્યPushyagupta Vaishya
- Bતુષાસ્ફ (યવન સુબો)Tushaspha (Yavana governor)
- Cચક્રપાલિત (પર્ણદત્તનો પુત્ર)Chakrapalit (son of Parnadatta)
- Dસુવિશાખ (પહલવ સુબો)Suvishakha (a Pahlava governor)
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) સુવિશાખ (પહલવ સુબો)Suvishakha (a Pahlava governor)
રુદ્રદામાના સંસ્કૃત જૂનાગઢ શિલાલેખ અનુસાર તેમના સુબા સુવિશાખે પ્રજા પર કર નાખ્યા વગર પોતાના ખર્ચે સુદર્શન તળાવનો પાળો ફરીથી બંધાવ્યો હતો.The Junagadh Sanskrit rock inscription records that Rudradaman's governor Suvishakha rebuilt the embankment with royal treasury funds without levying extra taxes.
7. મૌર્ય વહીવટીતંત્રના સંદર્ભમાં, કૌટિલ્યના અર્થશાસ્ત્ર અને અશોકના શિલાલેખોમાં ઉલ્લેખિત નીચેના વહીવટી અધિકારીઓ ધ્યાને લો: 1. સીતાધ્યક્ષ : રાજકીય ખેતીલાયક જમીન (તાજની જમીન)નું સંચાલન કરનાર કૃષિ અધ્યક્ષ 2. સમાહર્તા : રાજ્યની તિજોરી અને અનાજના ભંડારોના મુખ્ય સંરક્ષક 3. ધમ્મ મહામાત્ર : નૈતિક આચારસંહિતાનો પ્રચાર-પ્રસાર કરવા અશોક દ્વારા નિયુક્ત કરાયેલ વિશિષ્ટ અધિકારીઓ ઉપરોક્ત જોડીઓ/વિધાનો પૈકી કયું/કયા સાચું/સાચા છે?In the context of Mauryan administration, consider the following administrative officials mentioned in Kautilya's Arthashastra and Ashokan Edicts: 1. Sitadhyaksha : Superintendent of Agriculture managing crown lands 2. Samaharta : Chief custodian of the state treasury and storehouses 3. Dhamma Mahamatras : Special cadre of officers instituted by Ashoka to propagate moral order Which of the pairs/statements given above is/are correctly matched?
- Aમાત્ર 1 અને 21 and 2 only
- Bમાત્ર 33 only
- Cમાત્ર 1 અને 31 and 3 only
- D1, 2 અને 31, 2 and 3
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) માત્ર 1 અને 31 and 3 only
વિધાન 1 અને 3 સાચી રીતે જોડાયેલા છે. સીતાધ્યક્ષ સરકારી જમીન અને કૃષિનું સંચાલન કરતા હતા. અશોકે પોતાના રાજ્યાભિષેકના 14મા વર્ષે (પાંચમો મુખ્ય શિલાલેખ) ધમ્મ મહામાત્રોની નિમણૂક કરી હતી. વિધાન 2 ખોટું છે કારણ કે 'સમાહર્તા' એ મહેસૂલ એકત્રીકરણના મુખ્ય વડા (ચીફ રેવન્યુ કલેક્ટર) હતા, જ્યારે તિજોરી અને ભંડારના મુખ્ય સંરક્ષકને 'સન્નિધાતા' કહેવામાં આવતા હતા.Statements 1 and 3 are correctly matched. Sitadhyaksha was the superintendent of crown lands and agriculture. Dhamma Mahamatras were introduced by Ashoka in his 14th regnal year (Major Rock Edict V). Statement 2 is incorrectly matched: the Samaharta was the Chief Collector General of Revenue (assessor), whereas the Sannidhata was the Chief Treasury Officer / Custodian of the royal storehouse.
8. હર્ષવર્ધનના શાસન દરમિયાન નીચેના પ્રવાસીઓમાંથી કોણે ભારતની મુલાકાત લીધી હતી?Who among the following travellers visited India during the reign of Harshavardhana?
- Aફા-હીનFa-Hien
- Bહ્યુએન ત્સંગHiuen Tsang
- Cમેગાસ્થિનીસMegasthenes
- Dઇબ્ન બતુતાIbn Battuta
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) હ્યુએન ત્સંગHiuen Tsang
7મી સદીમાં રાજા હર્ષવર્ધનના શાસન દરમિયાન ચીની યાત્રાળુ હ્યુએન ત્સાંગ (ઝુઆનઝાંગ) ભારતની મુલાકાતે આવ્યા હતા અને તેમની મુસાફરીના વિગતવાર વર્ણનો લખ્યા હતા.The Chinese pilgrim Hiuen Tsang (Xuanzang) visited India during the reign of King Harshavardhana in the 7th century CE and wrote detailed accounts of his travels.
9. ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના શાસનકાળ દરમિયાન જૂનાગઢમાં ઐતિહાસિક સુદર્શન તળાવના મૂળ બંધનું નિર્માણ કોણે કરાવ્યું હતું?During the reign of Chandragupta Maurya, who among the following constructed the original dam of the historic Sudarshan Lake in Junagadh?
- Aતુષાસ્ફ (અશોકનો યવન સુબો)Tushaspha (Yavana governor under Ashoka)
- Bસુવિશાખ (રુદ્રદામાનો પહલવ સુબો)Suvishakha (Pahlava governor under Rudradaman)
- Cપુષ્યગુપ્ત વૈશ્ય (પ્રાંતીય સુબો)Pushyagupta Vaishya (provincial governor)
- Dચક્રપાલિત (સ્કંદગુપ્તનો સુબો)Chakrapalit (governor under Skandagupta)
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) પુષ્યગુપ્ત વૈશ્ય (પ્રાંતીય સુબો)Pushyagupta Vaishya (provincial governor)
ચંદ્રગુપ્ત મૌર્યના સૌરાષ્ટ્રના સુબા પુષ્યગુપ્ત વૈશ્યે સુવર્ણરેખા નદી પર બંધ બાંધીને સુદર્શન તળાવનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું.Pushyagupta Vaishya, Chandragupta Maurya's governor in Saurashtra, built the original dam on the Suvarnarekha river to create Sudarshan Lake.
10. ગુજરાતનું કયું હડપ્પીય સ્થળ ઘોડાના અસ્થિ અવશેષો અને પથ્થરની કિલ્લેબંધી ધરાવવા માટે વિશેષ જાણીતું છે?Which Harappan site in Gujarat is uniquely famous for yielding skeletal remains of horses and a stone-rubble fortification?
- AસુરકોટડાSurkotada
- BદેસલપરDesalpar
- CભગતરવBhagatrav
- DરોઝડીRojdi
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) સુરકોટડાSurkotada
કચ્છના રાપર તાલુકામાં આવેલું સુરકોટડા જે.પી. જોશી દ્વારા ૧૯૬૪માં ખોદાયું હતું, જ્યાંથી ઘોડાના અસ્થિ અને શબપેટીના પુરાવા મળ્યા હતા.Surkotada in Rapar taluka of Kutch was excavated by J.P. Joshi in 1964 and revealed horse bone fragments and pot burials.
પ્રાચીન ભારત ના વધુ 4 સેટ4 more sets of Ancient India
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.