આધુનિક ભારત: પ્રશ્નો અને જવાબોModern India: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. ચંપારણ સત્યાગ્રહ (1917) મુખ્યત્વે આનાથી સંબંધિત હતો:The Champaran Satyagraha (1917) was primarily related to:
- Aજમીન મહેસૂલના પ્રશ્નોLand revenue issues
- Bઈન્ડિગોની ખેતીIndigo cultivation
- Cમીઠું કરSalt tax
- Dકોટન મિલની વેતનCotton mill wages
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ઈન્ડિગોની ખેતીIndigo cultivation
1917માં ગાંધીજીનો ચંપારણ સત્યાગ્રહ એ દમનકારી ટિંકથિયા પ્રણાલી વિરુદ્ધ હતો જેણે ખેડૂતોને તેમની જમીનના 3/20મા ભાગ પર નીલ ઉગાડવાની ફરજ પાડી હતી.Gandhi's Champaran Satyagraha in 1917 was against the oppressive tinkathia system that forced peasants to grow indigo on 3/20th of their land.
2. બક્સરની લડાઈ (1764) બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની અને સંયુક્ત સેના વચ્ચે લડાઈ હતી:The Battle of Buxar (1764) was fought between the British East India Company and a combined army of:
- Aમીર કાસિમ, શુજા-ઉદ-દૌલા અને શાહ આલમ IIMir Qasim, Shuja-ud-Daulah, and Shah Alam II
- Bસિરાજ-ઉદ-દૌલા, શુજા-ઉદ-દૌલા અને મીર જાફરSiraj-ud-Daulah, Shuja-ud-Daulah, and Mir Jafar
- Cહૈદર અલી, ટીપુ સુલતાન અને નિઝામHyder Ali, Tipu Sultan, and the Nizam
- Dમરાઠા, શીખ અને અવધના નવાબMarathas, Sikhs, and Nawab of Awadh
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) મીર કાસિમ, શુજા-ઉદ-દૌલા અને શાહ આલમ IIMir Qasim, Shuja-ud-Daulah, and Shah Alam II
બક્સરનું યુદ્ધ અંગ્રેજો અને મીર કાસિમ (બંગાળ), શુજા-ઉદ-દૌલા (અવધ) અને મુઘલ સમ્રાટ શાહ આલમ II ની સંયુક્ત સેના વચ્ચે લડવામાં આવ્યું હતું.The Battle of Buxar was fought between the British and the combined forces of Mir Qasim (Bengal), Shuja-ud-Daulah (Awadh), and Mughal Emperor Shah Alam II.
3. નીચેનામાંથી કોણ મહાત્મા ગાંધીના રાજકીય ગુરુ માનવામાં આવતા હતા?Who among the following was the political mentor of Mahatma Gandhi?
- Aમહાદેવ ગોવિંદ રાનડેMahadev Govind Ranade
- Bબાળ ગંગાધર તિલકBal Gangadhar Tilak
- Cગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલેGopal Krishna Gokhale
- Dરવીન્દ્રનાથ ટાગોરRabindranath Tagore
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલેGopal Krishna Gokhale
ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલે ગાંધીજીના રાજકીય ગુરુ હતા. તેમની સલાહથી ગાંધીજીએ 1915માં ભારત પરત આવીને આખા દેશનું પરિભ્રમણ કર્યું હતું.Gopal Krishna Gokhale was Mahatma Gandhi's political mentor. On his advice, Gandhiji spent his first year in India (1915) traveling across the nation to understand the common people.
4. બક્સરનું યુદ્ધ (1764) અને અલાહાબાદની સંધિ (1765) ના સંદર્ભમાં નીચેના વિધાનો ધ્યાનમાં લો: 1. બક્સરના યુદ્ધમાં મેજર હેક્ટર મુનરોના નેતૃત્વ હેઠળના બ્રિટિશ લશ્કરે મીર કાસિમ, શુજા-ઉદ્-દૌલા અને મુઘલ બાદશાહ શાહ આલમ બીજાની સંયુક્ત સેનાને પરાજિત કરી હતી. 2. અલાહાબાદની સંધિ (1765) અન્વયે મુઘલ બાદશાહ શાહ આલમ બીજાએ બ્રિટિશ ઇસ્ટ ઇન્ડિયા કંપનીને બંગાળ, બિહાર અને ઓરિસ્સાના 'દીવાની અધિકારો' (મહેસૂલ ઉઘરાવવાના અધિકાર) આપ્યા હતા. 3. આ સંધિ પછી રોબર્ટ ક્લાઇવે બંગાળમાં 'દ્વિમુખી શાસન પદ્ધતિ' (Dual Government) અમલમાં મૂકી હતી. ઉપરોક્ત વિધાનો પૈકી કયા સાચાં છે?With reference to the Battle of Buxar (1764) and the Treaty of Allahabad (1765), consider the following statements: 1. In the Battle of Buxar, the British forces under Major Hector Munro defeated the combined armies of Mir Qasim, Shuja-ud-Daula, and Mughal Emperor Shah Alam II. 2. Under the Treaty of Allahabad (1765), Mughal Emperor Shah Alam II granted the Diwani rights (fiscal revenue collection) of Bengal, Bihar, and Orissa to the English East India Company. 3. Robert Clive instituted the 'Dual Government' (Dyarchy) system in Bengal following this treaty. Which of the statements given above are correct?
- Aમાત્ર 1 અને 21 and 2 only
- Bમાત્ર 2 અને 32 and 3 only
- C1, 2 અને 31, 2 and 3
- Dમાત્ર 1 અને 31 and 3 only
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) 1, 2 અને 31, 2 and 3
તમામ ત્રણેય વિધાનો સાચાં છે. 22 ઓક્ટોબર 1764ના રોજ બક્સરના યુદ્ધમાં હેક્ટર મુનરોએ ત્રિપુટી સેનાને હરાવી. ત્યારબાદ 1765માં અલાહાબાદની સંધિ હેઠળ કંપનીને બંગાળ, બિહાર અને ઓરિસ્સાની દીવાની સત્તા મળી અને રોબર્ટ ક્લાઇવે દ્વિમુખી શાસન પદ્ધતિ દાખલ કરી.All statements are correct. The Battle of Buxar (22 October 1764) was decisive. Under the Treaty of Allahabad (August 1765) signed by Clive, Shah Alam II granted Diwani rights of Bengal, Bihar, and Orissa to the Company in return for an annual tribute of Rs 26 lakh, leading to the Dual System of government (1765-1772).
5. નીચેનામાંથી કોણ 1905 માં "સર્વન્ટ્સ ઓફ ઈન્ડિયા સોસાયટી" ના સ્થાપક હતા?Who among the following was the founder of the "Servants of India Society" in 1905?
- Aબાલ ગંગાધર તિલકBal Gangadhar Tilak
- Bગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલેGopal Krishna Gokhale
- Cલાલા લજપત રાયLala Lajpat Rai
- Dબિપિન ચંદ્ર પાલBipin Chandra Pal
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલેGopal Krishna Gokhale
સર્વન્ટ્સ ઑફ ઇન્ડિયા સોસાયટીની સ્થાપના ગોપાલ કૃષ્ણ ગોખલે દ્વારા 1905માં પૂણેમાં કરવામાં આવી હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય વિવિધ જાતિઓ અને ધર્મોના ભારતીયોને કલ્યાણના કાર્યોમાં જોડવા અને તાલીમ આપવાનો હતો.The Servants of India Society was founded by Gopal Krishna Gokhale in 1905 in Pune. It aimed to unite and train Indians of different ethnicities and religions in welfare work.
6. નીચેના પૈકી કઈ જોગવાઈ 1833 ના ચાર્ટર એક્ટની ન હતી?Which of the following was NOT a provision of the Charter Act of 1833?
- Aબંગાળના ગવર્નર-જનરલને 'ભારતના ગવર્નર-જનરલ' તરીકે નવું પદનામ આપવામાં આવ્યુંThe Governor-General of Bengal was redesignated as the Governor-General of India
- Bઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપનીનો ચાના વેપાર અને ચીન સાથેના વેપાર પરનો વ્યાપારી એકાધિકાર સંપૂર્ણપણે નાબૂદ કરવામાં આવ્યોThe commercial monopoly of the East India Company over tea trade and trade with China was completely ended
- Cગવર્નર-જનરલની કારોબારી પરિષદમાં કાયદાકીય સભ્ય તરીકે ચોથા સભ્યનો ઉમેરો કરવામાં આવ્યોA fourth member as a Law Member was added to the Governor-General's Executive Council
- Dબ્રિટિશ ભારતીય પ્રાંતોની કારોબારી સરકારમાં દ્વિમુખી શાસન પદ્ધતિ (ડાયાર્કી) દાખલ કરવામાં આવીDyarchy was introduced in the executive government of the British Indian provinces
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) બ્રિટિશ ભારતીય પ્રાંતોની કારોબારી સરકારમાં દ્વિમુખી શાસન પદ્ધતિ (ડાયાર્કી) દાખલ કરવામાં આવીDyarchy was introduced in the executive government of the British Indian provinces
વિકલ્પ D સાચો છે કારણ કે તે 1833 ના એક્ટની જોગવાઈ નહોતી. પ્રાંતોમાં દ્વિમુખી શાસન પદ્ધતિ (ડાયાર્કી) ભારત શાસન અધિનિયમ 1919 (મોન્ટેગ્યુ-ચેમ્સફોર્ડ સુધારા) દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી. 1833 ના ચાર્ટર એક્ટ દ્વારા લોર્ડ વિલિયમ બેન્ટિંક ભારતના પ્રથમ ગવર્નર-જનરલ બન્યા, કંપનીનો વાણિજ્યિક એકાધિકાર સંપૂર્ણ નાબૂદ થયો અને મેકોલેને કાયદા સભ્ય તરીકે ઉમેરવામાં આવ્યા હતા.Option D is correct as it was NOT a provision of the 1833 Act. Dyarchy in provincial executive government was introduced much later by the Government of India Act of 1919 (Montagu-Chelmsford Reforms). The Charter Act of 1833 made Lord William Bentinck the first Governor-General of India, ended EIC's commercial functions entirely, and added Macaulay as Law Member.
7. રોલેટ એક્ટ આ વર્ષે પસાર થયો હતો:The Rowlatt Act was passed in the year:
- A19151915
- B19171917
- C19191919
- D19211921
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) 19191919
1919નો અરાજકતા અને ક્રાંતિકારી ગુનાનો અધિનિયમ, જે રોલેટ એક્ટ તરીકે જાણીતો છે, તેણે બ્રિટિશ સરકારને શંકાસ્પદ લોકોને બે વર્ષ સુધી ટ્રાયલ વિના જેલમાં રાખવાની મંજૂરી આપી. તેના કારણે જલિયાવાલા બાગ હત્યાકાંડ સહિત વ્યાપક વિરોધ થયો.The Anarchical and Revolutionary Crimes Act of 1919, popularly known as the Rowlatt Act, allowed the British government to jail suspects without trial for up to two years. It led to widespread protests, including the Jallianwala Bagh massacre.
8. "દોષનો સિદ્ધાંત" કયા ગવર્નર-જનરલ દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો?The "Doctrine of Lapse" was introduced by which Governor-General?
- Aલોર્ડ ડેલહાઉસીLord Dalhousie
- Bલોર્ડ વેલેસ્લીLord Wellesley
- Cલોર્ડ કેનિંગLord Canning
- Dલોર્ડ કોર્નવોલિસLord Cornwallis
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) લોર્ડ ડેલહાઉસીLord Dalhousie
લોર્ડ ડેલહાઉસીએ ડોકટ્રીન ઓફ લેપ્સની રજૂઆત કરી હતી, જેના હેઠળ કુદરતી વારસદાર વગરના કોઈપણ રજવાડાને બ્રિટિશ ઈસ્ટ ઈન્ડિયા કંપની દ્વારા જોડવામાં આવશે.Lord Dalhousie introduced the Doctrine of Lapse, under which any princely state without a natural heir would be annexed by the British East India Company.
9. નીચેનામાંથી કોણ "સરહદ ગાંધી" તરીકે ઓળખાતા હતા?Who among the following was known as "Frontier Gandhi"?
- Aમૌલાના અબુલ કલામ આઝાદMaulana Abul Kalam Azad
- Bખાન અબ્દુલ ગફાર ખાનKhan Abdul Ghaffar Khan
- Cશેખ અબ્દુલ્લાSheikh Abdullah
- Dલાલા લજપત રાયLala Lajpat Rai
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાનKhan Abdul Ghaffar Khan
ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન, એક પખ્તુન સ્વતંત્રતા કાર્યકર્તા, ગાંધી સાથેના તેમના ગાઢ જોડાણ અને અહિંસા (ખુદાઈ ખિદમતગાર ચળવળ)ના પાલન માટે "ફ્રન્ટીયર ગાંધી" (સરહદી ગાંધી) તરીકે જાણીતા હતા.Khan Abdul Ghaffar Khan, a Pashtun independence activist, was known as "Frontier Gandhi" (Sarhadi Gandhi) for his close association with Gandhi and adherence to non-violence (Khudai Khidmatgar movement).
10. કયા અધિનિયમે પ્રાંતીય સ્તરે "દ્વારાશાહી" દાખલ કરી?Which Act introduced "Dyarchy" at the provincial level?
- Aભારતીય પરિષદ અધિનિયમ 1909Indian Councils Act 1909
- Bભારત સરકારનો અધિનિયમ 1919Government of India Act 1919
- Cભારત સરકારનો અધિનિયમ 1935Government of India Act 1935
- Dભારતીય સ્વતંત્રતા અધિનિયમ 1947Indian Independence Act 1947
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ભારત સરકારનો અધિનિયમ 1919Government of India Act 1919
ભારત સરકારનો અધિનિયમ 1919 (મોન્ટેગુ-ચેમ્સફોર્ડ રિફોર્મ્સ) એ પ્રાંતીય સ્તરે દ્વંદ્વની રજૂઆત કરી, વિષયોને "અનામત" અને "સ્થાનાતરિત" માં વિભાજીત કર્યા.The Government of India Act 1919 (Montagu-Chelmsford Reforms) introduced Dyarchy at the provincial level, dividing subjects into "reserved" and "transferred."
આધુનિક ભારત ના વધુ 3 સેટ3 more sets of Modern India
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.