સ્થાપત્ય: પ્રશ્નો અને જવાબોArchitecture: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. ભારતની નવી સંસદ ભવન આના દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી:The new Parliament building of India was designed by:
- Aહાફીઝ કોન્ટ્રાક્ટરHafeez Contractor
- Bબિમલ પટેલBimal Patel
- Cરાજ રેવાલRaj Rewal
- Dચાર્લ્સ કોરિયાCharles Correa
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) બિમલ પટેલBimal Patel
ભારતની નવી સંસદ ભવન અમદાવાદ, ગુજરાત (HCP ડિઝાઇન, પ્લાનિંગ અને મેનેજમેન્ટ) ના આર્કિટેક્ટ ડૉ. બિમલ પટેલ દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવી હતી.The new Parliament building of India was designed by Dr. Bimal Patel, an architect from Ahmedabad, Gujarat (HCP Design, Planning and Management).
2. ૧૬મી સદીના પૂર્વ-મુઘલ ઇસ્લામિક નગર સ્થાપત્ય માટે જાણીતા ચાંપાનેર-પાવાગઢ પુરાતત્વીય ઉદ્યાનને કયા વર્ષમાં યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ તરીકે ઘોષિત કરવામાં આવ્યું હતું?Champaner-Pavagadh Archaeological Park was inscribed as a UNESCO World Heritage Site in which year, recognized for its unexcavated 16th-century pre-Mughal Islamic city?
- A૨૦૧૭2017
- B૨૦૧૪2014
- C૨૦૦૪2004
- D૨૦૧૦2010
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) ૨૦૦૪2004
૨૦૦૪માં ચાંપાનેર-પાવાગઢ ગુજરાતનું સૌપ્રથમ યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સ્થળ બન્યું હતું, જ્યાં મહમૂદ બેગડાના સમયનું અખંડ મધ્યકાલીન નગર આવેલું છે.In 2004, Champaner-Pavagadh became Gujarat's first UNESCO World Heritage Site, featuring Mahmud Begada's fortified capital, mosques (Jami Masjid), and military gates.
3. ભગવાન રુદ્રના ૧૧ સ્વરૂપોને સમર્પિત અને ભવ્ય સ્તંભાવલિઓ ધરાવતા સિદ્ધપુરના વિરાટ રુદ્ર મહાલય મંદિરનું નિર્માણ કાર્ય કયા સોલંકી સમ્રાટે પૂર્ણ કરાવ્યું હતું?The majestic Rudra Mahalaya temple at Siddhpur, dedicated to the eleven forms of Lord Rudra and standing on multiple tiers of grand columns, was brought to completion by which Solanki monarch?
- Aસિદ્ધરાજ જયસિંહSiddharaj Jaisinh
- Bમૂળરાજ ૧લોMularaja I
- CકુમારપાળKumarapala
- Dભીમદેવ ૨જોBhima II
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) સિદ્ધરાજ જયસિંહSiddharaj Jaisinh
સિદ્ધપુર ખાતે સરસ્વતી નદી તટે રુદ્ર મહાલયનું ભવ્ય સ્થાપત્ય સિદ્ધરાજ જયસિંહે પૂર્ણ કરાવી ત્યાં રુદ્રની ૧૧ પ્રતિમાઓ સ્થાપિત કરાવી હતી.Started by Mularaja I, the multi-storeyed Rudra Mahalaya temple at Siddhpur on the Saraswati river was grandly completed and consecrated by Siddharaj Jaisinh in 1140 AD.
4. પાટણની રાણકી વાવની સાત માળની ભૂગર્ભીય રચનામાં જળ સ્તર તરફ જતાં સૌથી છેલ્લી પશ્ચિમી દીવાલ પર કયા ભવ્ય કેન્દ્રીય શિલ્પનું આલેખન કરવામાં આવ્યું છે?The subterranean layout of Rani ki Vav at Patan features seven stepped tiers descending to the water level, with its innermost western wall adorned with which magnificent central icon?
- Aસાત ઘોડાના રથ પર સવાર સૂર્યનારાયણSurya riding a seven-horse chariot
- Bનટરાજ શિવનું તાંડવ નૃત્યNataraja Shiva in cosmic dance
- Cશેષશાયી વિષ્ણુ (ક્ષીરસાગરમાં હજાર ફેણવાળા શેષનાગની શય્યા પર બિરાજમાન ભગવાન વિષ્ણુ)Sheshashayi Vishnu (Lord Vishnu reclining on thousand-hooded Sheshanaga in the cosmic ocean)
- Dકમળ પર બિરાજમાન બ્રહ્માજીBrahma seated on a lotus
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) શેષશાયી વિષ્ણુ (ક્ષીરસાગરમાં હજાર ફેણવાળા શેષનાગની શય્યા પર બિરાજમાન ભગવાન વિષ્ણુ)Sheshashayi Vishnu (Lord Vishnu reclining on thousand-hooded Sheshanaga in the cosmic ocean)
રાણકી વાવ ભૂગર્ભમાં ઊંધા મંદિર સ્વરૂપે કંડારાયેલી છે, જેમાં જળકુંડ પાસે શેષનાગ પર પોઢેલા શેષશાયી વિષ્ણુ ભગવાનનું વિરાટ શિલ્પ મુખ્ય આકર્ષણ છે.Rani ki Vav is designed as an inverted subterranean temple dedicated to Lord Vishnu, featuring over 500 major sculptures dominated by the supreme reclining Sheshashayi Vishnu.
5. જૂનાગઢના ઉપરકોટ કિલ્લામાં આવેલી પ્રાચીન બૌદ્ધ ગુફાઓ કઈ વિશિષ્ટ સ્થાપત્ય રચના માટે જાણીતી છે?The ancient Buddhist rock-cut caves located inside the Uparkot Fort in Junagadh are distinguished by which unique architectural layout?
- Aઊંડા જળકુંડ અને સર્પાકાર ફૂલવેલવાળા સ્તંભો ધરાવતો બે માળનો ભૂગર્ભીય બૌદ્ધ વિહારA two-storeyed underground rock-cut vihara with deep water cisterns (Kunda) and floral spiral pillars
- Bગ્રીક સ્તંભોવાળો ગોળાકાર ઈંટોનો ચૈત્ય ગૃહA circular brick chaitya hall with Greek columns
- Cમુક્ત-ઊભો એકાશ્મ તોરણA monolithic free-standing torana
- Dભીંતચિત્રોવાળી કુદરતી ગુફાA natural cave with wall paintings
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ઊંડા જળકુંડ અને સર્પાકાર ફૂલવેલવાળા સ્તંભો ધરાવતો બે માળનો ભૂગર્ભીય બૌદ્ધ વિહારA two-storeyed underground rock-cut vihara with deep water cisterns (Kunda) and floral spiral pillars
ઉપરકોટની બૌદ્ધ ગુફાઓ બે માળની પથ્થર-કટ રચના ધરાવે છે, જેમાં સુંદર સ્તંભો, ધ્યાન ખંડો અને પથ્થરમાં કંડારેલા જળ સંગ્રહ કુંડ આવેલા છે.Uparkot caves (c. 2nd-3rd century AD) are carved in two tiers down into the rock, featuring decorative Satavahana-Kshatrapa art style pillars and stone meditation benches.
6. પૌરાણિક શિલ્પોથી મઢેલી હીરા ભાગોળ માટે વિશ્વપ્રસિદ્ધ ડભોઈ (પ્રાચીન દર્ભવતી) ના કિલ્લાના કલાત્મક દરવાજાઓનું નિર્માણ કયા પ્રખ્યાત સ્થપતિ/શિલ્પી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું?The historic stone fortifications of Dabhoi (ancient Darbhavati) Fort, renowned for its exquisite Hira Gate (Hira Bhagol) with intricate mythological sculptures, were carved by which legendary master architect?
- Aઉદા શિલ્પીUda Shilpi
- Bમંડન શિલ્પીMandana Shilpi
- Cહીરાધર (હીરા શિલ્પી)Hiradhar (Hira Shilpi)
- Dસોમેશ્વરSomeshvara
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) હીરાધર (હીરા શિલ્પી)Hiradhar (Hira Shilpi)
ડભોઈ કિલ્લાની પૂર્વ દિશાએ આવેલી હીરા ભાગોળનું અદ્ભુત શિલ્પકામ હીરાધર (હીરા શિલ્પી) એ કર્યું હતું, જે મારુ-ગુર્જર સ્થાપત્યની ઉત્કૃષ્ટ ધરોહર છે.Hira Shilpi sculpted the famous Hira Bhagol gate at Dabhoi fort under Vaghela minister Vastupal. Legend recounts his tragic love story and his imprisonment by the king.
7. જુલાઈ ૨૦૨૧માં, પ્રાચીન અદભુત જળ ઇજનેરી માટે પ્રખ્યાત ગુજરાતના કયા પુરાતત્વીય સ્થળને ભારતના ૪૦મા યુનેસ્કો વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટ તરીકે ઘોષિત કરાયું?In July 2021, which archaeological marvel of Gujarat was inscribed as India's 40th UNESCO World Heritage Site, acclaimed for its sophisticated ancient hydraulic engineering?
- Aચાંપાનેર-પાવાગઢChampaner-Pavagadh
- Bલોથલ ડોકયાર્ડLothal Port Complex
- Cપાટણની રાણકી વાવRani ki Vav at Patan
- Dધોળાવીરા: કચ્છનું હડપ્પન નગરDholavira: A Harappan City in Kutch
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) ધોળાવીરા: કચ્છનું હડપ્પન નગરDholavira: A Harappan City in Kutch
ધોળાવીરાને જુલાઈ ૨૦૨૧માં યુનેસ્કો દ્વારા ૪૦મી વર્લ્ડ હેરિટેજ સાઇટનો દરજ્જો આપવામાં આવ્યો, જે તેના વરસાદી પાણીના સંગ્રહ માટે વિશ્વપ્રસિદ્ધ છે.Dholavira became India's 40th UNESCO World Heritage site in 2021, recognized for its stone citadel and unique cascading water reservoir harvesting system.
8. આચાર્ય હેમચંદ્રાચાર્યની પ્રેરણાથી સોલંકી રાજા કુમારપાળે મહેસાણાની કઈ ટેકરી પર બીજા તીર્થંકર અજિતનાથને સમર્પિત ભવ્ય જૈન મંદિરનું નિર્માણ કરાવ્યું હતું?Under the spiritual direction of Acharya Hemchandracharya, Solanki King Kumarapala constructed the magnificent Jain temple dedicated to 2nd Tirthankara Ajitnath atop which hill in Mehsana?
- Aગીરનાર ડુંગરGirnar Hills
- Bશત્રુંજય ડુંગરShatrunjaya Hills
- Cતારંગા ડુંગરTaranga Hills
- Dપાવાગઢ ડુંગરPavagadh Hills
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) તારંગા ડુંગરTaranga Hills
કુમારપાળે મહેસાણાના ખેરાલુ પાસે તારંગા પર્વત પર અજિતનાથ ભગવાનનું ભવ્ય દિગંબર-શ્વેતાંબર સ્થાપત્ય ધરાવતું ઐતિહાસિક જૈન તીર્થ બંધાવ્યું હતું.King Kumarapala built the colossal Ajitnath temple (c. 1161 AD) at Taranga in Kheralu taluka of Mehsana, considered a masterpiece of Solanki marble and yellow stone architecture.
9. મોઢેરાના સુપ્રસિદ્ધ સૂર્ય મંદિરનો સભા મંડપ (નૃત્ય મંડપ) વર્ષના ૫૨ અઠવાડિયાનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા બરાબર કેટલા કોતરણીવાળા પથ્થરના સ્તંભો પર ટકેલો છે?The Sabha Mandapa of the famous Modhera Sun Temple is supported by exactly how many intricately carved stone pillars representing the 52 weeks of the year?
- A૮૪ સ્તંભો84 pillars
- B૬૪ સ્તંભો64 pillars
- C૧૦૮ સ્તંભો108 pillars
- D૫૨ સ્તંભો52 pillars
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) ૫૨ સ્તંભો52 pillars
મોઢેરા સૂર્ય મંદિરના સભા મંડપમાં ૫૨ સ્તંભો છે જે વર્ષના ૫૨ અઠવાડિયા દર્શાવે છે અને તેના પર રામાયણ-મહાભારતના પ્રસંગો કોતરેલા છે.The Sabha Mandapa at Modhera stands on 52 beautifully carved pillars, symbolizing the 52 weeks of the solar year, decorated with scenes from Ramayana and Mahabharata.
10. વિશ્વપ્રસિદ્ધ 'ટ્રી ઓફ લાઈફ' દર્શાવતી અત્યંત બારીક પથ્થરની કોતરણીવાળી જાળી અમદાવાદના કયા ૧૫૭૨ના ઐતિહાસિક સ્મારકનું મુખ્ય આકર્ષણ છે?The world-famous delicate stone latticework (Jali) depicting the 'Tree of Life' is the iconic centerpiece of which 1572 AD monument in Ahmedabad?
- Aરાણી સિપ્રીની મસ્જિદRani Sipri Mosque
- Bજામા મસ્જિદJama Masjid
- Cસીદી સૈયદની મસ્જિદSidi Saiyyed Mosque
- Dસરખેજ રોઝાSarkhej Roza
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) સીદી સૈયદની મસ્જિદSidi Saiyyed Mosque
સીદી સૈયદની મસ્જિદ લાલ દરવાજા પાસે આવેલી છે, જેની વૃક્ષની ડાળીઓવાળી પથ્થરની જાળી સમગ્ર વિશ્વમાં અમદાવાદના પ્રતીક તરીકે વિખ્યાત છે.The Sidi Saiyyed Mosque, built in 1572-73 by Sidi Saiyyed in the retinue of general Bilal Jhujhar Khan, is famed for its ten semi-circular stone carved jalis.
સ્થાપત્ય ના વધુ 1 સેટ1 more sets of Architecture
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.