ગુજરાતની સંસ્કૃતિ: પ્રશ્નો અને જવાબોGujarat Culture: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. 'વૈષ્ણવ જન તો તેને કહીએ' ના રચયિતા ૧૫મી સદીના ભક્તકવિ નરસિંહ મહેતા ગુજરાતના કયા પવિત્ર શહેર સાથે સંકળાયેલા છે?The iconic 15th-century saint-poet Narsinh Mehta, creator of 'Vaishnav Jan To', is associated with which holy town of Gujarat?
- AજૂનાગઢJunagadh
- Bદ્વારકાDwarka
- CપાટણPatan
- DડાકોરDakor
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) જૂનાગઢJunagadh
આદિકવિ નરસિંહ મહેતાએ પોતાનું સમગ્ર જીવન જૂનાગઢમાં દામોદર કુંડના કિનારે શ્રીકૃષ્ણની ભક્તિ અને પ્રભાતિયાં ગાવામાં વિતાવ્યું હતું.Adikavi Narsinh Mehta spent his life in Junagadh, singing bhajans and prabhatiya in devotion to Lord Krishna at Damodar Kund.
2. માં આશાપુરા માતાજીનું પવિત્ર યાત્રાધામ 'માતાનો મઢ' કચ્છ જિલ્લાના કયા તાલુકામાં આવેલું છે?The sacred pilgrimage shrine of 'Mata no Madh', dedicated to Goddess Ashapura Mata, is located in which taluka of Kutch district?
- Aલખપત તાલુકોLakhpat taluka
- Bભુજ તાલુકોBhuj taluka
- Cઅંજાર તાલુકોAnjar taluka
- Dમાંડવી તાલુકોMandvi taluka
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) લખપત તાલુકોLakhpat taluka
માતાનો મઢ કચ્છના લખપત તાલુકામાં આવેલું છે, જે કચ્છના જાડેજા રાજવીઓની કુળદેવી માં આશાપુરાનું મુખ્ય ધામ છે.Mata no Madh is situated in Lakhpat taluka of Kutch, housing the 14th-century temple of Ashapura Mata, the kuldevi of the Jadeja rulers of Kutch.
3. કયા પ્રણેતા ગુજરાતી કવિ અને સમાજ સુધારકને 'અર્વાચીનોમાં આધ્ય' નું બિરુદ આપવામાં આવ્યું છે?Which pioneering Gujarati poet and social reformer was honored with the title 'Arvachino ma Adya' (First among moderns)?
- Aકવિ નર્મદ (નર્મદાશંકર દવે)Kavi Narmad (Narmadashankar Dave)
- BદલપતરામDalpatram
- Cગોવર્ધનરામ ત્રિપાઠીGoverdhanram Tripathi
- Dનરસિંહરાવ દિવેટિયાNarsinhrao Divetia
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) કવિ નર્મદ (નર્મદાશંકર દવે)Kavi Narmad (Narmadashankar Dave)
કનૈયાલાલ મુનશીએ ગુજરાતી ગદ્ય અને સાહિત્યમાં નવયુગ લાવનાર કવિ નર્મદને 'અર્વાચીનોમાં આધ્ય' કહ્યા હતા.Kavi Narmad (1833-1886) is revered as 'Arvachino ma Adya' by K.M. Munshi for ushering modern Gujarati prose, literature, and social reform.
4. અમદાવાદમાં સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ રાષ્ટ્રીય સ્મારક ૧૭મી સદીના કયા ઐતિહાસિક મુઘલ મહેલમાં આવેલું છે?The Sardar Vallabhbhai Patel National Memorial in Ahmedabad is housed inside which historic 17th-century Mughal palace?
- Aમોતી શાહી મહેલ (શાહીબાગ)Moti Shahi Mahal (Shahibaug)
- Bભદ્રનો મહેલBhadra Palace
- Cસરખેજ રોઝાSarkhej Roza Pavilion
- Dતીન દરવાજાTeen Darwaza Chambers
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) મોતી શાહી મહેલ (શાહીબાગ)Moti Shahi Mahal (Shahibaug)
શાહજહાં દ્વારા ૧૬૧૮-૧૬૨૨ માં શાહીબાગમાં બંધાયેલો મોતી શાહી મહેલ આજે સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ રાષ્ટ્રીય સ્મારક તરીકે કાર્યરત છે.Moti Shahi Mahal was constructed by Mughal Prince Khurram (Shah Jahan) between 1618 and 1622 in Shahibaug, later converted into the Sardar Patel Memorial.
5. ૧૯મી સદીની શરૂઆતમાં ગુજરાતમાં સ્વામિનારાયણ સંપ્રદાયની સ્થાપના કરનાર અને અમદાવાદ, ભુજ, વડતાલ, ધોલેરા, જૂનાગઢ તથા ગઢડામાં શિખરબદ્ધ મંદિરો બંધાવનાર આધ્યાત્મિક સંત કોણ હતા?Which spiritual leader founded the Swaminarayan Sampradaya in Gujarat in the early 19th century and erected six grand mandirs at Ahmedabad, Bhuj, Vadtal, Dholera, Junagadh, and Gadhada?
- Aભગવાન સ્વામિનારાયણ (સહજાનંદ સ્વામી)Bhagwan Swaminarayan (Sahajanand Swami)
- Bગોપાલાનંદ સ્વામીGopalanand Swami
- Cગુણાતીતાનંદ સ્વામીGunatitanand Swami
- Dમુક્તાનંદ સ્વામીMuktanand Swami
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ભગવાન સ્વામિનારાયણ (સહજાનંદ સ્વામી)Bhagwan Swaminarayan (Sahajanand Swami)
સહજાનંદ સ્વામી (ભગવાન સ્વામિનારાયણ) એ ગુજરાતમાં દૂધપીતી કરવાનો રિવાજ અને સતીપ્રથા નાબૂદી જેવા સમાજ સુધારા કર્યા અને ૬ ભવ્ય મંદિરોનું નિર્માણ કરાવ્યું.Bhagwan Swaminarayan (Sahajanand Swami, 1781-1830) established the Swaminarayan Sampradaya, promoted social reforms (abolition of female infanticide and Sati), and consecrated 6 major temples in Gujarat.
6. ગુજરાતમાં પ્રાચીન ચૈત્ય અને વિહાર ધરાવતી ઉપરકોટ અને બાવા પ્યારેની બૌદ્ધ ગુફાઓ કયા શહેરમાં આવેલી છે?The ancient rock-cut Buddhist caves of Uparkot and Baba Pyare, exhibiting ancient Chaityas and Viharas in Gujarat, are situated in which city?
- AજૂનાગઢJunagadh
- Bખંભાલીડા (ગોંડલ)Khambhalida
- Cસાણા (ઉના)Sana
- DતળાજાTalaja
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) જૂનાગઢJunagadh
જૂનાગઢના ઉપરકોટ અને બાવા પ્યારેની ગુફાઓ સમ્રાટ અશોકના સમયથી મૈત્રક કાળ સુધીના બૌદ્ધ સાધુઓનું તપોસ્થળ રહી છે.Junagadh houses ancient Buddhist rock-cut monasteries at Uparkot, Baba Pyare caves, and Khapra Kodiya dating from the Maurya to Maitraka periods.
7. મોઢેરાનું સૂર્યમંદિર સ્થાપત્યની દ્રષ્ટિએ એવી રીતે રચાયેલું છે કે વિષુવવૃત્તીય દિવસો (ઈક્વિનોક્સ - ૨૧ માર્ચ અને ૨૩ સપ્ટેમ્બર) ના રોજ ઉગતા સૂર્યના પ્રથમ કિરણો ક્યાં પડે છે?The Sun Temple at Modhera, dedicated to the solar deity Surya, is architecturally aligned so that on the days of the Equinoxes (March 21 and September 23):
- Aઉગતા સૂર્યના પ્રથમ કિરણો સભામંડપ પસાર કરી સીધા ગર્ભગૃહમાં સૂર્ય પ્રતિમા પર પડે છેThe first rays of the rising sun illuminate directly into the sanctum sanctorum (Garbhagriha)
- Bમાત્ર સૂર્યકુંડના પગથિયાં પર પ્રકાશ પડે છેSunlight shines only onto the outer steps of the Surya Kund
- Cથાંભલાના પડછાયા અદ્રશ્ય થાય છેShadows of the Sabha Mandap pillars become completely invisible at sunset
- Dકીર્તિ સ્તંભ પર મેઘધનુષ્ય રચાય છેA circular rainbow is reflected upon the roof of the Kirti Stambha
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ઉગતા સૂર્યના પ્રથમ કિરણો સભામંડપ પસાર કરી સીધા ગર્ભગૃહમાં સૂર્ય પ્રતિમા પર પડે છેThe first rays of the rising sun illuminate directly into the sanctum sanctorum (Garbhagriha)
મોઢેરા સૂર્યમંદિરની ખગોળીય રચના એવી છે કે સમરાત્રિ-દિવસ (વિષુવવૃત્ત) દરમિયાન ઉગતા સૂર્યના પ્રથમ કિરણો સીધા ગર્ભગૃહને પ્રકાશિત કરે છે.Built in 1026 CE by King Bhimdev I, the temple is aligned with exquisite astronomical precision so the rising sun on equinox days passes through the pillared hall directly illuminating the Garbhagriha.
8. ૧૯૧૪ માં પ્રગટ થયેલા ગુજરાતી સાહિત્યના સીમાચિહ્નરૂપ નાટક 'રાઈનો પર્વત' ના સર્જક કોણ હતા?Which pioneering Gujarati scholar and social satirist authored the celebrated psychological play 'Rai no Parvat' in 1914?
- Aરમણભાઈ નીલકંઠRamanbhai Nilkanth
- Bનવલરામ પંડ્યાNavalram Pandya
- Cચુનીલાલ મડિયાChunilal Madia
- Dજ્યોતીન્દ્ર દવેJyotindra Dave
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) રમણભાઈ નીલકંઠRamanbhai Nilkanth
સર રમણભાઈ નીલકંઠે ૧૯૧૪ માં ઉત્કૃષ્ટ પાત્રાલેખન ધરાવતું નાટક 'રાઈનો પર્વત' રચ્યું હતું (તેમણે હાસ્યનવલ 'ભદ્રંભદ્ર' પણ રચી હતી).Sir Ramanbhai Nilkanth (1868-1928), also famous for his satirical novel 'Bhadrambhadra', authored the classic Gujarati verse play 'Rai no Parvat'.
9. સત્ય અને અહિંસાના પ્રચાર માટે ૧૯૧૯ માં મહાત્મા ગાંધી દ્વારા અમદાવાદમાં કયા ટ્રસ્ટ અને પ્રકાશન ગૃહની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી?Which trust and publishing house was established in Ahmedabad by Mahatma Gandhi in 1919 to propagate truth and non-violence?
- Aનવજીવન ટ્રસ્ટNavajivan Trust
- Bગુજરાત વિદ્યાપીઠ પ્રેસGujarat Vidyapith Press
- Cહરિજન સેવક સંઘHarijan Sevak Sangh
- Dસત્યાગ્રહ પ્રકાશનSatyagraha Prakashan
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) નવજીવન ટ્રસ્ટNavajivan Trust
ગાંધીજીએ ૧૯૧૯ માં અમદાવાદમાં નવજીવન ટ્રસ્ટની સ્થાપના કરી હતી, જ્યાંથી 'નવજીવન' અને 'યંગ ઇન્ડિયા' સામયિકો પ્રકાશિત થતા હતા.Navajivan Trust was founded by Mahatma Gandhi in 1919 in Ahmedabad to publish journals like Navajivan and Young India without advertisements.
10. આધુનિક ઉદ્યોગો અને ટેકનોલોજી અપનાવવા માટે પ્રેરણા આપતું કાવ્ય 'હુન્નરખાનની ચડાઈ' ૧૯મી સદીના કયા સુધારક કવિએ રચ્યું હતું?Which pioneering 19th-century Gujarati reformist poet authored 'Hunnarkhan ni Chadai', advocating modern industrial enterprise and technological advancement?
- Aકવિ દલપતરામKavi Dalpatram
- Bકવિ નર્મદKavi Narmad
- Cભોળાનાથ સારાભાઈBholanath Sarabhai
- Dનવલરામ પંડ્યાNavalram Pandya
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) કવિ દલપતરામKavi Dalpatram
કવિ દલપતરામે ૧૮૫૧ માં 'હુન્નરખાનની ચડાઈ' રચી ભારતીયોને આધુનિક ઉદ્યોગો, યંત્રો અને હુન્નર શીખવા આહ્વાન કર્યું હતું.Kavi Dalpatram (1820-1898) wrote 'Hunnarkhan ni Chadai' in 1851, using an allegorical narrative of King Industry invading India to awaken the public toward modern manufacturing.
ગુજરાતની સંસ્કૃતિ ના વધુ 2 સેટ2 more sets of Gujarat Culture
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.