સાંસ્કૃતિક વારસો: પ્રશ્નો અને જવાબોCultural Heritage: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. સ્વતંત્રતા આંદોલન દરમિયાન રાષ્ટ્રપ્રેમ પ્રગટાવતી રચનાઓ બદલ મહાત્મા ગાંધીએ કોને 'રાષ્ટ્રીય શાયર' નું બિરુદ આપ્યું હતું?Who among the following was conferred the title of 'Rashtriya Shayar' (National Poet) by Mahatma Gandhi for his inspiring patriotic poems?
- Aકવિ ન્હાનાલાલKavi Nanalal
- Bકવિ કલાપીKavi Kalapi
- Cકવિ કાન્તKavi Kant
- Dઝવેરચંદ મેઘાણીZaverchand Meghani
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) ઝવેરચંદ મેઘાણીZaverchand Meghani
૧૯૩૦માં મીઠાના સત્યાગ્રહ વખતે 'સિંધુડો' કાવ્યસંગ્રહની દેશભક્તિપૂર્ણ રચનાઓ સાંભળી ગાંધીજીએ મેઘાણીને 'રાષ્ટ્રીય શાયર' કહ્યા હતા.Gandhiji bestowed the title on Zaverchand Meghani after reading his patriotic collection 'Sindhudo' during the Salt Satyagraha of 1930.
2. ગુજરાતી સાહિત્યમાં માણભટ્ટ (આખ્યાન) કથાવાચન પરંપરાને ૧૭મી સદીમાં કયા મહાન કવિએ ચરમસીમા પર પહોંચાડી હતી?The famous Maanbhatt storytelling tradition in Gujarati literature was brought to its zenith by which 17th-century poet?
- AભાલણBhalan
- BઅખોAkho
- Cપ્રેમાનંદ ભટ્ટPremanand Bhatt
- Dશામળ ભટ્ટShamal Bhatt
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) પ્રેમાનંદ ભટ્ટPremanand Bhatt
વડોદરાના કવિ પ્રેમાનંદ આંગળીઓમાં વીંટીઓ પહેરી તાંબાની માણ વગાડીને નળાખ્યાન, સુદામાચરિત્ર જેવા આખ્યાનો ગાતા હતા.Premanand Bhatt of Vadodara played the copper pot ('Maan') with rings on his fingers while reciting musical narrative poems like 'Nalakhyan'.
3. ૧૪૧૧માં સુલતાન અહમદ શાહ પહેલા દ્વારા બંધાયેલો કયો ભવ્ય દરવાજો ભદ્રના કિલ્લાના શાહી પ્રવેશદ્વાર તરીકે કાર્ય કરતો હતો?Which monumental gate structure in Ahmedabad, built in 1411 AD by Sultan Ahmed Shah I, served as the royal entrance to Bhadra Fort?
- Aદિલ્હી દરવાજાDelhi Darwaja
- Bત્રણ દરવાજા (તીન દરવાજા)Teen Darwaja
- Cરાયપુર દરવાજાRaipur Darwaja
- Dઆસ્ટોડિયા દરવાજાAstodia Darwaja
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) ત્રણ દરવાજા (તીન દરવાજા)Teen Darwaja
ત્રણ કમાનો ધરાવતો ઐતિહાસિક 'તીન દરવાજા' ભદ્રના કિલ્લાના પૂર્વ ભાગમાં અહમદ શાહ બાદશાહ દ્વારા બંધાવવામાં આવ્યો હતો.Teen Darwaja (Triple Gateway) is an iconic Indo-Islamic stone gateway east of Bhadra Fort from where sultans watched royal processions.
4. સિદ્ધરાજ જયસિંહના શાસનકાળ દરમિયાન વિરમગામ ખાતે ૩૬૫ નાના દેવાલયો ધરાવતું કયું ઐતિહાસિક તળાવ બંધાવવામાં આવ્યું હતું?Which lake was excavated under the patronage of Siddharaj Jaisinh at Viramgam with 365 small shrines?
- Aસહસ્રલિંગ તળાવSahasralinga Lake
- Bહમીરસર તળાવHamirsar Lake
- Cમુનસર તળાવMunser Lake
- Dશર્મિષ્ઠા તળાવSharmistha Lake
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) મુનસર તળાવMunser Lake
વિરમગામનું મુનસર (માનસર) તળાવ રાજમાતા મીનળદેવીએ બંધાવ્યું હતું, જેની પાળ પર અનેક નાના મંદિરો આવેલા છે.Munser (Mansar) Lake in Viramgam was built by Rajmata Minaldevi (mother of Siddharaj Jaisinh) and is shaped like a conch shell.
5. કચ્છના નિરોણા ગામની કઈ વિશિષ્ટ હસ્તકળામાં ઉકાળેલા દિવેલ (એરંડા તેલ) ની પેસ્ટ અને લોખંડની સોય (સળી) વડે કાપડ પર ભાત ઉપસાવાય છે?Which noted textile handicraft of Nirona village in Kutch uses boiled castor oil paste and natural pigments applied with an iron stylus?
- Aરોગન કલા (Rogan Art)Rogan Art
- Bઅજરખ બ્લોક પ્રિન્ટAjrakh Block Print
- Cકચ્છી ભરતકામKutch Embroidery
- Dબાટિક પ્રિન્ટBatik Print
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) રોગન કલા (Rogan Art)Rogan Art
નિરોણાના ખત્રી પરિવાર દ્વારા સાચવવામાં આવેલી ૩૦૦ વર્ષ જૂની રોગન કળામાં દિવેલમાંથી બનતા રંગ વડે અદ્ભુત કલાકૃતિઓ સર્જાય છે.Rogan painting is practiced by the Khatri community of Nirona, where boiled castor seed oil paste creates vibrant freehand geometric designs.
6. કુદરતી વનસ્પતિ રંગોથી રંગાયેલા રેશમનો ઉપયોગ કરીને જટિલ ડબલ ઇકત વણાટ પદ્ધતિથી પાટણમાં કઈ કલા તૈયાર કરવામાં આવે છે?What craft of Patan involves a complex double ikat weaving process using silk dyed in natural vegetable colors?
- AબાંધણીBandhani
- BઅજરખAjrakh
- Cરોગન આર્ટRogan Art
- DપટોળાPatola
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) પટોળાPatola
કુમારપાળના સમયમાં જાલનાથી આવેલા સાળવી પરિવારો દ્વારા પાટણના પ્રખ્યાત ડબલ ઈકત રેશમી પટોળા બનાવવાની પરંપરા શરૂ થઈ હતી.Patan Patola is a double ikat silk textile craft patronized by King Kumarapala, who brought 700 Salvi weaver families from Jalna (Maharashtra) to Patan.
7. બનાસકાંઠા/સાબરકાંઠા ક્ષેત્રમાં અંબાજી નજીક સોલંકી કાળમાં ૫ શ્વેત આરસપહાણના મંદિરો ધરાવતું કયું ઐતિહાસિક જૈન દેરાસર સંકુલ આવેલું છે?Which famous Jain temple complex in Sabarkantha district was built during the Solanki period with 5 intricate white marble shrines?
- Aભદ્રેશ્વરBhadreshwar
- BમહુડીMahudi
- CકુંભારીયાKumbhariya
- DકોઠારાKothara
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (C) કુંભારીયાKumbhariya
અંબાજી નજીક આવેલા કુંભારીયાના જૈન મંદિરો ૧૧મીથી ૧૩મી સદી વચ્ચે વિમલ મંત્રી દ્વારા બંધાયા હતા અને તેમની કોતરણી આબુના દેલવાડા સમકક્ષ છે.Kumbhariya Jain temples near Ambaji were built between the 11th and 13th centuries by Vimal Shah and show exquisite marble carvings similar to Dilwara.
8. ૮૬૦ થી વધુ આરસપહાણના શ્વેત જૈન મંદિરો ધરાવતો ભવ્ય તીર્થધામ સંકુલ 'શેત્રુંજય પર્વત' કયા નગર નજીક આવેલો છે?The grand religious shrine complex 'Shatrunjaya Hill' with more than 860 white marble Jain temples is situated near which town?
- Aપાલીતાણા (ભાવનગર)Palitana (Bhavnagar)
- Bતારંગા (મહેસાણા)Taranga (Mehsana)
- Cગિરનાર (જૂનાગઢ)Girnar (Junagadh)
- Dકુંભારીયા (બનાસકાંઠા)Kumbhariya (Banaskantha)
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) પાલીતાણા (ભાવનગર)Palitana (Bhavnagar)
ભાવનગર જિલ્લામાં શેત્રુંજી નદીના કાંઠે પાલીતાણાનો શેત્રુંજય પર્વત પ્રથમ તીર્થંકર ઋષભદેવ (આદિનાથ) નું પવિત્ર તીર્થધામ છે.Palitana's Shatrunjaya Hill is considered the holiest pilgrimage site (Tirtha) by the Svetambara Jain tradition, dedicated to Bhagwan Rishabhdev.
9. ૧૪મી સદીમાં ગુજરાતમાં લોકનાટ્ય શૈલી 'ભવાઈ'ના જનક અને આદ્ય રચયિતા નીચેનામાંથી કોણ હતા?Who among the following was the pioneer and founder of the folk theatre form 'Bhavai' in Gujarat during the 14th century?
- Aપ્રેમાનંદ ભટ્ટPremanand Bhatt
- Bનરસિંહ મહેતાNarsinh Mehta
- Cહેમચંદ્રાચાર્યHemchandracharya
- Dઅસાઈત ઠાકરAsaita Thakar
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) અસાઈત ઠાકરAsaita Thakar
અસાઈત ઠાકરે આશરે ૩૬૦ વેશો રચ્યા હતા, જેમાં 'રામદેવ પીરનો વેશ' અને 'જસમા ઓડણ' અત્યંત જાણીતા છે.Asaita Thakar composed around 360 Veshas (plays) including the oldest known Vesha 'Ramdev Pir no Vesho' and 'Jasma Odan'.
10. છ લીટીના કટાક્ષપૂર્ણ પદો 'છપ્પા' અને 'અખેગીતા' ની રચના કરનાર અમદાવાદના પ્રખર જ્ઞાની કવિ કોણ હતા?Who authored the famous satirical poetry collection 'Akhegita' and sharp six-line philosophical verses known as 'Chhappa'?
- Aભોજા ભગતBhoja Bhagat
- Bઅખો (અક્ષયદાસ સોની)Akho (Akha Bhagat)
- Cધીરો ભગતDhiro Bhagat
- Dપ્રીતમદાસPritamdas
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) અખો (અક્ષયદાસ સોની)Akho (Akha Bhagat)
અમદાવાદના ખાડિયાના સોની અખાએ સામાજિક ઢોંગ અને અંધશ્રદ્ધા પર ચાબખા મારતા છપ્પા અને બ્રહ્મલીલા, અખેગીતા રચ્યા હતા.Akho, a 17th-century goldsmith from Khadia (Ahmedabad), composed satirical Chhappa attacking blind orthodoxy, hypocrisy, and social evils.
સાંસ્કૃતિક વારસો ના વધુ 1 સેટ1 more sets of Cultural Heritage
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.