Surveying: પ્રશ્નો અને જવાબોSurveying: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. સર્વેક્ષણનો પ્રકાર જેમાં પૃથ્વીની વક્રતાને ધ્યાનમાં લેવામાં આવે છે તેને કહેવામાં આવે છે:The type of surveying in which the curvature of the earth is taken into account is called:
- Aપ્લેન સર્વેક્ષણPlane surveying
- Bજીઓડેટિક સર્વેક્ષણGeodetic surveying
- Cટોપોગ્રાફિકલ સર્વેક્ષણTopographical surveying
- Dકેડસ્ટ્રલ સર્વેક્ષણCadastral surveying
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) જીઓડેટિક સર્વેક્ષણGeodetic surveying
જીઓડેટિક સર્વેક્ષણ મોટા વિસ્તારોને આવરી લે છે (સામાન્ય રીતે >250 કિમી²) અને ઉચ્ચ ચોકસાઇ માટે પૃથ્વીના સાચા ગોળાકાર આકારને ધ્યાનમાં લે છે.Geodetic surveying covers large areas (usually >250 km²) and takes the true spheroidal shape of the earth into account for higher precision.
2. બંધ ટ્રાવર્સના એડજસ્ટમેન્ટ માટે બોવડિચના નિયમ કરતા ટ્રાન્ઝિટ નિયમને ક્યારે પ્રાધાન્ય આપવામાં આવે છે?The Transit rule for adjusting a closed traverse is preferred over Bowditch's rule when:
- Aસર્વેક્ષણ ફક્ત સાંકળ અને ટેપથી કરવામાં આવ્યું હોય ત્યારેThe survey is carried out purely with chain and tape
- Bકોણીય માપન કરતાં રેખીય માપન વધુ ચોક્કસ હોય ત્યારેLinear measurements are more precise than angular measurements
- Cબંને માપનની ચોકસાઈ સમાન હોય ત્યારેBoth linear and angular measurements have identical precision
- Dરેખીય માપન કરતાં કોણીય માપન (Angular measurements) વધુ ચોક્કસ હોય ત્યારેAngular measurements are more precise than linear measurements
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) રેખીય માપન કરતાં કોણીય માપન (Angular measurements) વધુ ચોક્કસ હોય ત્યારેAngular measurements are more precise than linear measurements
જ્યારે ખૂણાઓનું માપન લંબાઈના માપન કરતાં વધુ ચોક્કસ હોય ત્યારે ટ્રાન્ઝિટ નિયમ વપરાય છે. બોવડિચ નિયમ બંનેની સમાન ચોકસાઈ ધારે છે.The Transit rule is applied when angular measurements are more precise than linear measurements. Bowditch's rule assumes angular and linear measurements are of equal precision.
3. આધુનિક સિવિલ એન્જિનિયરિંગ સર્વેક્ષણમાં વપરાતી લિડાર (LIDAR) ટેકનોલોજી અંતર માપવા માટે કોનો ઉપયોગ કરે છે?LIDAR technology, increasingly adopted in modern civil engineering topographical surveys, uses which medium to measure distances?
- Aપલ્સડ લેસર પ્રકાશ (Pulsed Laser Light)Pulsed Laser Light
- Bરેડિયો તરંગોRadio waves
- Cઅલ્ટ્રાસોનિક ધ્વનિ તરંગોUltrasonic acoustic waves
- Dગામા કિરણોGamma radiation
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) પલ્સડ લેસર પ્રકાશ (Pulsed Laser Light)Pulsed Laser Light
LIDAR પલ્સડ લેસર પ્રકાશ ફેંકીને પરત ફરવાના સમયની ગણતરી કરીને અત્યંત સચોટ 3D નકશા અને એલિવેશન તૈયાર કરે છે.LIDAR (Light Detection and Ranging) emits rapid pulses of near-infrared laser light and measures return times to map high-precision 3D digital elevations.
4. કન્ટૂર રેખાઓ રીજ (પર્વતમાળા) અને ખીણની રેખાઓને કેટલા ખૂણે છેદે છે?Contour lines cross ridge lines and valley lines at an angle of:
- A90° (કાટખૂણે)90° (Right angles)
- B45°45°
- C0° (સમાંતર)0° (Parallel)
- D60°60°
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) 90° (કાટખૂણે)90° (Right angles)
કન્ટૂર રેખાઓ હંમેશા રીજ લાઇન અને વેલી લાઇનોને 90° (કાટખૂણે) જ છેદે છે.Contour lines always intersect ridge lines (U-shaped contours pointing down) and valley lines (V-shaped contours pointing up) at right angles (90°).
5. સર્વેક્ષણમાં જો કોઈ રેખાનું હોલ સર્કલ બેરિંગ (WCB) ૨૨૫° ૦૦' હોય, તો તેનું ક્વાડ્રન્ટ બેરિંગ (QB) કેટલું થશે?In surveying, if the whole circle bearing (WCB) of a line is 225° 00', its quadrant bearing (QB) in the reduced bearing system is:
- AS 45° 00' WS 45° 00' W
- BN 45° 00' EN 45° 00' E
- CS 45° 00' ES 45° 00' E
- DW 45° 00' SW 45° 00' S
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) S 45° 00' WS 45° 00' W
૨૨૫° એ ત્રીજા ચરણ (દક્ષિણ-પશ્ચિમ) માં હોવાથી QB = ૨૨૫° - ૧૮૦° = S 45° W થાય છે.A bearing of 225° lies in the 3rd quadrant (SW). Reduced Bearing = WCB - 180° = 225° - 180° = S 45° W.
6. ટેકીયોમેટ્રિક સર્વેક્ષણમાં, જ્યારે સ્ટાફ ઊભો રાખ્યો હોય અને લાઇન ઓફ સાઇટ સમક્ષિતિજ હોય, ત્યારે અંતર D નું સૂત્ર શું થાય?In tacheometric surveying, when the staff is held vertical and the line of sight is horizontal, the horizontal distance D is given by (k = multiplying constant, c = additive constant, S = staff intercept):
- AD = k * S + cD = k * S + c
- BD = k / S + cD = k / S + c
- CD = k * S * cos θD = k * S * cos θ
- DD = k * S² + cD = k * S² + c
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) D = k * S + cD = k * S + c
સમક્ષિતિજ દ્રષ્ટિ રેખા માટે D = k * S + c થાય છે (સામાન્ય રીતે k=100 અને c=0).For a horizontal line of sight: D = k * S + c, where k is multiplying constant (usually 100) and c is additive constant (usually 0 with anallatic lens).
7. સર્વેક્ષણ સાધનોમાં વપરાતી સ્પિરિટ લેવલ ટ્યુબની સંવેદનશીલતા (sensitivity) શેમાં વધારો થવાથી વધે છે?The sensitivity of a spirit level tube used in surveying instruments increases with an increase in the:
- Aટ્યુબની આંતરિક સપાટીની વક્રતા ત્રિજ્યા (Radius of curvature)Radius of curvature of the internal upper surface of the tube
- Bઅંદર ભરેલા પ્રવાહીની શ્યાનતાViscosity of the spirit liquid inside
- Cપ્રવાહીનું પૃષ્ઠતાણSurface tension of the bubble fluid
- Dકાચની નળીની ખરબચડી સપાટીRoughness of the glass tube wall
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ટ્યુબની આંતરિક સપાટીની વક્રતા ત્રિજ્યા (Radius of curvature)Radius of curvature of the internal upper surface of the tube
સ્પિરિટ લેવલની વક્રતા ત્રિજ્યા (R) મોટી હોય અને પ્રવાહીની શ્યાનતા ઓછી હોય ત્યારે પરપોટો સહેજ પણ ઢાળ સામે ઝડપથી ખસે છે અને સંવેદનશીલતા વધે છે.The sensitivity of a bubble tube α = d / R (radians per division). A larger radius of curvature R, larger diameter, and lower liquid viscosity increase bubble sensitivity.
8. જ્યારે રેખીય અને કોણીય બંને માપ ઉચ્ચ અને સમાન ચોકસાઈથી લેવામાં આવ્યા હોય ત્યારે ટ્રેવર્સ એડજસ્ટમેન્ટ માટે નીચેની કઈ પદ્ધતિ સૌથી યોગ્ય છે?Which of the following methods of traverse adjustment is most suitable when both linear and angular measurements are made with a high and equal degree of precision?
- Aટ્રાન્ઝિટ નિયમ (Transit Rule)Transit Rule
- Bબોડિચનો નિયમ (Bowditch's Rule)Bowditch's Rule
- Cત્રીજો નિયમ (Third Rule)Third Rule
- Dએક્સિસ પદ્ધતિ (Axis Method)Axis Method
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) બોડિચનો નિયમ (Bowditch's Rule)Bowditch's Rule
બોડિચનો નિયમ (હોકાયંત્ર નિયમ) નો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે કોણીય અને રેખીય માપ સમાન ચોકસાઈના હોય. ટ્રાન્ઝિટ નિયમનો ઉપયોગ ત્યારે થાય છે જ્યારે કોણીય માપ રેખીય માપ કરતાં વધુ સચોટ હોય છે.Bowditch's rule is used when the angular and linear measurements are of equal precision. Transit rule is used when angular measurements are more precise than linear measurements.
9. સર્વેક્ષણમાં લેવલિંગ કે થિયોડોલાઇટ ટેલિસ્કોપમાં લંબન દોષ (parallax) ક્યારે સંપૂર્ણપણે દૂર થાય છે?In surveying, parallax in a leveling or theodolite telescope is completely eliminated when:
- Aઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા રચાતું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ બરાબર ક્રોસ-હેરના સમતલમાં આવેThe real image of the staff formed by the objective lens lies precisely in the plane of the crosshairs
- Bઆઇપીસ અનંત પર ફોકસ થાયThe eyepiece is focused to infinity
- Cલેન્સ બંધ કરવામાં આવેThe objective lens aperture is fully closed
- Dપરપોટો મધ્યમાં આવેThe bubble tube is placed in the center of its run
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ઓબ્જેક્ટિવ લેન્સ દ્વારા રચાતું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ બરાબર ક્રોસ-હેરના સમતલમાં આવેThe real image of the staff formed by the objective lens lies precisely in the plane of the crosshairs
જ્યારે લક્ષ્યનું વાસ્તવિક પ્રતિબિંબ બરાબર ક્રોસ હેરના સમતલ પર પડે ત્યારે આંખ હલાવવા છતાં રીડિંગ બદલાતું નથી અને લંબન દોષ દૂર થાય છે.Parallax occurs when the optical image does not fall on the crosshairs plane. It is removed by sharply focusing the eyepiece on crosshairs, then focusing the objective on the object.
10. સ્પિરિટ લેવલ બબલ ટ્યુબની સંવેદનશીલતા (Sensitivity) ક્યારે વધે છે?The sensitivity of a spirit level bubble tube increases when:
- Aટ્યુબની અંદરની સપાટીની વક્રતા ત્રિજ્યા (R) વધારવામાં આવે ત્યારેThe radius of curvature of the internal tube surface is increased
- Bપ્રવાહીની સ્નિગ્ધતા (viscosity) વધારવામાં આવે ત્યારેThe viscosity of the liquid is increased
- Cબબલ ટ્યુબનો વ્યાસ ઘટાડવામાં આવે ત્યારેThe diameter of the bubble tube is decreased
- Dપરપોટાની લંબાઈ ઘટાડવામાં આવે ત્યારેThe length of the bubble is decreased
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ટ્યુબની અંદરની સપાટીની વક્રતા ત્રિજ્યા (R) વધારવામાં આવે ત્યારેThe radius of curvature of the internal tube surface is increased
બબલ ટ્યુબની સંવેદનશીલતા વક્રતા ત્રિજ્યા R વધારવાથી, ટ્યુબનો વ્યાસ વધારવાથી અને ઓછી સ્નિગ્ધતાવાળું પ્રવાહી વાપરવાથી વધે છે.Bubble tube sensitivity α = d / (n * R) radians. Sensitivity increases with: increased radius of curvature R, larger tube diameter, longer bubble, and lower liquid viscosity and surface tension.
Surveying ના વધુ 4 સેટ4 more sets of Surveying
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.