ભારતનું બંધારણ: પ્રશ્નો અને જવાબોIndian Constitution: questions and answers
GPSC, GSSSB, તલાટી અને ગુજરાત પોલીસ પરીક્ષા માટે 10 ફ્રી પ્રશ્નો, દરેકનો જવાબ અને ગુજરાતી + English સમજૂતી સાથે.10 free practice questions for GPSC, GSSSB, Talati and Gujarat Police exams, each with the answer and a Gujarati + English explanation.
1. ભારતીય બંધારણની કઈ કલમ જોગવાઈ કરે છે કે સર્વોચ્ચ અદાલત અને દરેક વડી અદાલતમાં તમામ કાર્યવાહી અંગ્રેજી ભાષામાં કરવામાં આવશે?Which Article of the Indian Constitution provides that all proceedings in the Supreme Court and in every High Court shall be in the English language?
- Aકલમ ૩૪૮Article 348
- Bકલમ ૩૪૩Article 343
- Cકલમ ૩૫૦Article 350
- Dકલમ ૩૫૧Article 351
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) કલમ ૩૪૮Article 348
કલમ ૩૪૮(૧) અનુસાર સંસદ કાયદા દ્વારા અન્ય જોગવાઈ ન કરે ત્યાં સુધી સુપ્રીમ કોર્ટ અને તમામ હાઈકોર્ટની સત્તાવાર ભાષા અંગ્રેજી રહેશે.Article 348(1)(a) provides that until Parliament by law otherwise provides, all proceedings in Supreme Court and High Courts shall be in English.
2. ભારતીય બંધારણનો કયો અનુચ્છેદ રાજ્યને તમામ નાગરિકો માટે "સમાન નાગરિક સંહિતા" (Uniform Civil Code) સુરક્ષિત કરવાનો નિર્દેશ આપે છે?Which Article of the Indian Constitution directs the State to secure a Uniform Civil Code (UCC) for all citizens?
- Aઅનુચ્છેદ 40Article 40
- Bઅનુચ્છેદ 50Article 50
- Cઅનુચ્છેદ 48Article 48
- Dઅનુચ્છેદ 44Article 44
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) અનુચ્છેદ 44Article 44
બંધારણના ભાગ IV માં આવેલો અનુચ્છેદ 44 રાજ્યને સમગ્ર ભારતમાં નાગરિકો માટે સમાન નાગરિક સંહિતા (UCC) લાગુ કરવાનો પ્રયાસ કરવાનો નિર્દેશ આપે છે.Article 44 in Part IV (Directive Principles of State Policy) directs the State to endeavor to secure for citizens a Uniform Civil Code throughout India.
3. ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ 'બંધારણના ઉલ્લંઘન' ના આરોપસર રાષ્ટ્રપતિ પર મહાભિયોગ (Impeachment) ચલાવવાની જોગવાઈ છે?Under which Article of the Indian Constitution can the President be impeached for 'violation of the Constitution'?
- Aઅનુચ્છેદ 56Article 56
- Bઅનુચ્છેદ 61Article 61
- Cઅનુચ્છેદ 72Article 72
- Dઅનુચ્છેદ 76Article 76
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) અનુચ્છેદ 61Article 61
અનુચ્છેદ 61 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ પર બંધારણના ઉલ્લંઘન બદલ મહાભિયોગની પ્રક્રિયા દર્શાવવામાં આવી છે. આ દરખાસ્ત સંસદના બંને ગૃહો દ્વારા કુલ સભ્ય સંખ્યાની બે-તૃતીયાંશ બહુમતીથી પસાર થવી ફરજિયાત છે.Article 61 prescribes the procedure for impeachment of the President for violation of the Constitution. The resolution must be passed by a special majority of two-thirds of the total membership of each House of Parliament.
4. ગુજરાત રાજ્યના એડવોકેટ જનરલ (રાજ્યના સર્વોચ્ચ કાયદા અધિકારી) ની નિમણૂક બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ રાજ્યપાલ દ્વારા કરવામાં આવે છે?The Advocate General for the State of Gujarat is appointed by the Governor under which Article of the Constitution?
- Aઅનુચ્છેદ ૧૬૫Article 165
- Bઅનુચ્છેદ ૭૬ (ભારતના એટર્ની જનરલ)Article 76
- Cઅનુચ્છેદ ૧૭૭Article 177
- Dઅનુચ્છેદ ૨૧૭Article 217
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) અનુચ્છેદ ૧૬૫Article 165
અનુચ્છેદ ૧૬૫ મુજબ રાજ્યપાલ હાઇકોર્ટના ન્યાયાધીશ બનવાની લાયકાત ધરાવતી વ્યક્તિની એડવોકેટ જનરલ તરીકે નિમણૂક કરે છે.Article 165 provides that the Governor shall appoint a person qualified to be appointed a Judge of a High Court to be Advocate General for the State.
5. ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ ૩૧૫ હેઠળ જાહેર સેવા આયોગ (Public Service Commission) ની સ્થાપના શેના માટે કરવામાં આવે છે?Under Article 315 of the Constitution of India, a Public Service Commission is established for:
- Aસંઘ માટે (UPSC) અને દરેક રાજ્ય માટે (જેમ કે ગુજરાતમાં GPSC)The Union (UPSC) and for each State (such as GPSC in Gujarat)
- Bમાત્ર કેન્દ્ર સરકાર માટેOnly for the Union Government in Delhi
- Cમાત્ર કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો માટેOnly for Union Territories without legislatures
- Dમાત્ર લશ્કરી ભરતી માટેExclusively for the Indian Armed Forces recruitment
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) સંઘ માટે (UPSC) અને દરેક રાજ્ય માટે (જેમ કે ગુજરાતમાં GPSC)The Union (UPSC) and for each State (such as GPSC in Gujarat)
અનુચ્છેદ ૩૧૫ મુજબ કેન્દ્ર માટે યુપીએસસી અને દરેક રાજ્ય માટે રાજ્ય જાહેર સેવા આયોગ (GPSC) રહેશે.Article 315 provides that there shall be a Public Service Commission for the Union and a Public Service Commission for each State (e.g. GPSC for Gujarat).
6. ભારતીય બંધારણના કયા અનુચ્છેદ હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ વિરુદ્ધ મહાભિયોગની પ્રક્રિયા હાથ ધરી શકાય છે?Under which Article of the Indian Constitution can the process of impeachment against the President be initiated?
- Aઅનુચ્છેદ 56Article 56
- Bઅનુચ્છેદ 61Article 61
- Cઅનુચ્છેદ 72Article 72
- Dઅનુચ્છેદ 76Article 76
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) અનુચ્છેદ 61Article 61
ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 61 હેઠળ રાષ્ટ્રપતિ પર બંધારણના ભંગ બદલ મહાભિયોગ (Impeachment) ચલાવવાની પ્રક્રિયા નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે.Article 61 of the Constitution lays down the procedure for impeachment of the President on charges of violation of the Constitution.
7. કોઈ ખરડો નાણાકીય ખરડો (મની બિલ) છે કે નહીં તે નક્કી કરવાની આખરી સત્તા નીચેનામાંથી કોની પાસે છે?Who among the following has the final authority to decide whether a Bill is a Money Bill or not?
- Aભારતના રાષ્ટ્રપતિPresident of India
- Bરાજ્યસભાના સભાપતિChairman of Rajya Sabha
- Cનાણામંત્રીFinance Minister
- Dલોકસભાના અધ્યક્ષ (સ્પીકર)Speaker of Lok Sabha
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (D) લોકસભાના અધ્યક્ષ (સ્પીકર)Speaker of Lok Sabha
ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ 110(3) અનુસાર, કોઈ ખરડો નાણાં ખરડો છે કે નહીં તે નક્કી કરવાની અંતિમ સત્તા લોકસભાના અધ્યક્ષ (સ્પીકર) પાસે હોય છે.According to Article 110(3) of the Indian Constitution, if any question arises whether a Bill is a Money Bill or not, the decision of the Speaker of the Lok Sabha is final.
8. ભારતીય બંધારણના આમુખમાં 'સમાજવાદી', 'બિનસાંપ્રદાયિક' અને 'અખંડિતતા' શબ્દો કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા ઉમેરવામાં આવ્યા હતા?The words 'Socialist', 'Secular', and 'Integrity' were added to the Preamble of the Indian Constitution by which Constitutional Amendment?
- A44મો સુધારો અધિનિયમ, 197844th Amendment Act, 1978
- B42મો સુધારો અધિનિયમ, 197642nd Amendment Act, 1976
- C52મો સુધારો અધિનિયમ, 198552nd Amendment Act, 1985
- D73મો સુધારો અધિનિયમ, 199273rd Amendment Act, 1992
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (B) 42મો સુધારો અધિનિયમ, 197642nd Amendment Act, 1976
42મા બંધારણીય સુધારા અધિનિયમ, 1976 દ્વારા ભારતીય બંધારણના આમુખમાં 'સમાજવાદી', 'બિનસાંપ્રદાયિક' અને 'અખંડિતતા' ત્રણ નવા શબ્દો ઉમેરવામાં આવ્યા હતા. આમુખમાં અત્યાર સુધી માત્ર એક જ વાર સુધારો કરવામાં આવ્યો છે.The 42nd Constitutional Amendment Act, 1976 added three new words—'Socialist', 'Secular', and 'Integrity'—to the Preamble. So far, the Preamble has been amended only once.
9. ભારતીય બંધારણના અનુચ્છેદ ૨૬૩ હેઠળ રાજ્યો વચ્ચે સંકલન સાધવા આંતર-રાજ્ય પરિષદ (Inter-State Council) સ્થાપવાની સત્તા કોની પાસે છે?Under Article 263 of the Indian Constitution, who has the power to establish an Inter-State Council to coordinate between States?
- Aભારતના રાષ્ટ્રપતિThe President of India
- Bભારતના વડાપ્રધાનThe Prime Minister of India
- Cભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશThe Chief Justice of India
- Dસંસદ દ્વારા કાયદાથીThe Parliament by law
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ભારતના રાષ્ટ્રપતિThe President of India
અનુચ્છેદ ૨૬૩ અનુસાર જો જાહેર હિત જણાય તો ભારતના રાષ્ટ્રપતિ આદેશ દ્વારા આંતર-રાજ્ય પરિષદની રચના કરી શકે છે.Article 263 authorizes the President of India to establish an Inter-State Council if at any time it appears that public interest would be served.
10. સરકારી નોકરીઓ અને શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં આર્થિક રીતે નબળા વર્ગો (EWS) માટે ૧૦% અનામતની જોગવાઈ કયા બંધારણીય સુધારા દ્વારા દાખલ કરવામાં આવી હતી?Which Constitutional Amendment Act introduced a 10% reservation in government jobs and educational institutions for the Economically Weaker Sections (EWS)?
- A૧૦૩મો બંધારણીય સુધારો અધિનિયમ, ૨૦૧૯103rd Constitutional Amendment Act, 2019
- B૧૦૧મો બંધારણીય સુધારો અધિનિયમ, ૨૦૧૬ (GST)101st Constitutional Amendment Act, 2016
- C૧૦૨મો બંધારણીય સુધારો અધિનિયમ, ૨૦૧૮102nd Constitutional Amendment Act, 2018
- D૧૦૪મો બંધારણીય સુધારો અધિનિયમ, ૨૦૨૦104th Constitutional Amendment Act, 2020
જવાબ જુઓShow answer
જવાબ:Answer: (A) ૧૦૩મો બંધારણીય સુધારો અધિનિયમ, ૨૦૧૯103rd Constitutional Amendment Act, 2019
૧૦૩મા બંધારણીય સુધારા ૨૦૧૯ દ્વારા અનુચ્છેદ ૧૫(૬) અને ૧૬(૬) ઉમેરીને સામાન્ય વર્ગના EWS વર્ગ માટે ૧૦% અનામત લાગુ કરવામાં આવી.The 103rd Amendment Act, 2019 inserted Articles 15(6) and 16(6) to enable up to 10% reservation for citizens from economically weaker sections (EWS).
ભારતનું બંધારણ ના વધુ 20 સેટ20 more sets of Indian Constitution
પ્રેક્ટિસમાં દરેક પ્રશ્ન પછી તરત જવાબ મળે છે. ફુલ મોક ટેસ્ટમાં અસલી પરીક્ષા જેવો સમય હોય છે.Practice gives the answer right after each question. Full mock tests time you like the real exam.